Қазақ даласының тарихы әрқашан тұлғалы перзенттермен толыққан. Олар – ұлт руханиятының өзегі, ал артында қалған ізі мен өнегесі ұрпақтарға бағдар болады. Ел есінде сақталған тағдырлар ғана тарихқа айналады.
      ХХ ғасыр – қазақ халқы үшін ашаршылық, соғыс, тың көтеру сияқты талай сынақтардан өткен алмағайып кезең. Рахымбай Нұрланов дәл осы ауыр дәуірдің жүгін елмен бірге көтерген, кісілігі мен кішілігін жоғалтпаған азамат. Оның өмірі – жалаң тіршілік емес, ел есіндегі шуақты шежіре, бір өңірдің еңбек жолын, бір дәуірдің рухани келбетін айшықтаған үлгі.
      Рахымбай ата өмір сүрген уақыт – адамды шынықтырып, рухты қайраған шақ. Бұл оның мінезінен көрініс тапты: ол ұстамды, бекем, дауыс көтермейтін, бірақ сөзіне салмақ түсіретін, қажет жерде қайсарлық танытатын парасатты жан болды. Халықтағы «Жақсының өзі өлсе де, сөзі өлмейді» деген сөз осындай тұлғаларға арналған.
      Оның ғұмыр жолы ауылдағы мектептен басталып, одақ көлеміндегі ең ауыр майдандарға барып тірелді. Қатерге тігілген өмір мен бұйырған медаль – елге деген адалдығының дәлелі. 
      Соғыстан кейін оның маңдай тері – жаңа рудник пен совхоздың тірегіне айналған еңбеккерліктің белгісі. Оның өмірінің өзегін елге қызмет ету ұғымы құрады.
      Нұрланов Рахымбайдың болмысын қалыптастырған – кіндік қаны тамған Қарағанды даласы. Қиын табиғат жағдайына қарамастан, бұл өңірдің жұрты жігерлі, алғыр, қайсар және төзімді болды. Оның ғұмыры – артында өшпейтін із қалдырған алау ғұмыр.
      Нұрланов Рахымбай 1908 жылдың 20 қаңтарында Тельман ауданының №11 ауылында, қарапайым Нұрлановтар шаңырағында дүниеге келді. Ол қыстың қақ ортасында дүние есігін ашса да, ХХ ғасырдағы қазақ баласының тағдырын – жоқшылықты да, тоқшылықты да, бейбіт күнді де, сұрапыл соғысты да бастан өткеруге тиіс буынның өкілі болды.
      Бала Рахымбай ауыл өмірінің табиғи ырғағын, даланың әр тынысын бойына сіңіріп өсті. Даланың кеңдігі оның жүрегін, сабыры болмысын бекітті. Бұл оның мінезінде қарапайымдық пен қайсарлықты қатар ұялатты.
      Ол қазақтың қара шаңырағында әкенің қабағына қарап ержетіп, ананың ақ сүтімен адамдықты үйренді. Әке өсиеті мен ана даналығы оның арын таза, сөзін адал, ісін берік етуге бағыттады. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген қағида оның өмірлік тұмарына айналды. 
      ХХ ғасырдың ауыр кезеңдерін бастан кешкен қазақ баласы үшін еңбек тек күн көріс емес, өмірді сақтап қалудың, елге қызмет етудің бірден-бір тірегі еді. Жас Рахымбай да еңбекке ерте араласып, қарапайым қызметтен бастап, азаматтан ел қадірлеген тұлғаға айналу мектебінен өтті.
      Алайда, оның балалық шағы ХХ ғасырдың ауыр кезеңдеріне тұспа-тұс келді. Еңбек қазақ баласы үшін тек күн көріс емес, өмірді сақтап қалудың, елге қызмет етудің бірден-бір тірегі еді. Жас Рахымбай осыны ерте түсінді. Өкінішке орай, 1932 жылы отағасы – әкесі Нұрлан дүниеден өтіп, Рахымбайдың мойнына ертерек азаматтық жауапкершілік жүгі түсті. Ол қарапайым қызметтен бастап, азаматтан ел қадірлеген тұлғаға айналу мектебінен өтті.
      Рахымбай Нұрланов жас кезінен-ақ есеп-қисапқа жүйрік, есте сақтау қабілеті мықты болып, 1928 жылы Бұрмадағы жеті жылдық мектепті бітірген соң еңбекке араласты.
      Ол өзінің еңбек жолын Нұра ауданындағы шағын кеңседе есепші болып бастады. Бұл кезеңде есепші тек қағаз толтырушы емес, ауылдың күнделікті тірлігін жүйелеп отыратын ең сенімді адамдардың бірі саналды. Рахымбайдың алғашқы қызметіндегі басты қасиеттері – дәлдік пен әділдік еді. Ол қолындағы әр сан мен құжаттың үлкен жауапкершілік екенін ерте түсінді, осылайша «есебі түзу адамның өзі де түзу» деген қағиданы ұстанды.
      Еңбек қазақ баласы үшін тек күн көріс емес, өмірді сақтап қалудың, елге қызмет етудің бірден-бір тірегі еді. Жас Рахымбай осыны ерте түсінді. Өкінішке орай, 1932 жылы отағасы – әкесі Нұрлан дүниеден өтіп, Рахымбайдың мойнына ертерек азаматтық жауапкершілік жүгі түсті. Ол қарапайым қызметтен бастап, азаматтан ел қадірлеген тұлғаға айналу мектебінен өтті.
      Жас жігіттің ұқыптылығы, тыңғылықтылығы және сабырлы мінезі жұртқа тез байқалды. 1938 жылы, өндіріс ошақтары дамып жатқан кезде, Рахымбайдың қызмет жолы жаңа бағытқа бұрылып, оны Қарағанды облысындағы үлкен еңбек ортасы – Өспен мыс руднигіне жұмысқа шақырды.
      Мұнда ол кадр бөлімінің жұмысына телініп, маңызды әрі абыройлы міндетті атқарды. 
      Рудниктегі кадр жұмысы әр жұмысшының тағдырына байланысты болғандықтан, аса әділдік пен сенімділікті талап етті. Осы қызметі арқылы Рахымбай Нұрланов елдің ең сенімді, әділ сөзді азаматтарының біріне айналды. Өспендегі күндер оның өмірінде үлкен мектеп болды. Ауыр жұмыстың ортасында жүріп, адамдардың мінезін таныды, тағдырдың сан түрлі беталысына куә болды. Осы адамдардың әрқайсысына қарау, олардың еңбегін бағалау, ауырлықтарын түсіну – сол кезеңдегі Рахымбайдың азаматтық болмысын  қалыптастырған еді. Ол ешкімді алаламайтын, біреудің меселін қайтармайтын, әділдігімен абырой тапқан адамға айналды. Аузынан шыққан сөздің салмағы бар, істеген ісінің шырайы бар Рахымбайды рудниктің адамдары да, басшылары да құрмет тұта бастады.
      Бірақ Рахымбай Нұрлановтың өміріндегі үлкен сынақтар әлі алда еді. 1941 жылдың күзі соғыс отын ала келді.
      Желтоқсан айында шақыру қағазы келді. Сол бір ауыр сәтте жұрт үнсіз, үй іші абыржулы күйде болды. Алайда, елдің тағдыры жеке адамдікі емес екенін сезінген кез келген азамат сияқты, Рахымбай да ештеңе демей жолға жиналды. Сол кездің ерлері «ел намысы – ер намысы» дегенді басына қондырып, ауылдан үнсіз аттанатын. Әкесі болмаса да, анасы Орынтай мен жары Үмбігүлдің көзіне жас іркіліп тұрғанмен, тіл қатуға дәті бармады.
      Өмірдің үлкен сынағы 1941 жылдың желтоқсан айында соғыс оты болып келді. Рахымбайды майданға анасы Орынтай мен жұбайы Үмбігүл шығарып салды. Ертеңгі күннің не берері – белгісіз еді. Бірақ ол белгісіздік ердің жүрегін шайқап, Отан алдындағы ниетін өзгерте алмады.
      Рахымбай Нұрлановтың өміріндегі ең ауыр әрі қасіретті кезең – Ұлы Отан соғысының майдан жолы болды. Ол Солтүстік-Батыс, 2-ші Прибалтика және 3-ші Украин майдандарының от-жалынын кешті. Пулемёт взводын басқарып, ондаған жауынгердің өміріне жауапты болған ол, өлім мен өмір арасындағы нәзік сәттерді бастан кешті. Рахымбайдың ерлігі – айқайсыз, даңқсыз, бірақ елдің тыныштығы үшін атқарылған нағыз батырларға тән беріктік еді. Осы ерлігі үшін ол 2-ші және 3-ші дәрежелі «Слава» ордендерімен және «Ерлігі үшін» медалімен марапатталды.
      1946 жылдың желтоқсанында елге оралған Рахымбай асқар тау секілді сабырлы және байсалды болып қайтты. Соғыс өмірдің қадірін терең түсінетін парасатты жанға айналдырды.
      Соғыстан кейін ол өмірді тоқтаған жерінен жалғап, қайтадан Өспен руднигіне оралып, кадр бөлімінің басшысы қызметін жалғастырды. Бұл кезеңде әр жұмысшының тағдырында соғыстың ізі жатқандықтан, оның міндеті бұрынғыдан да жауапты болды. Рахымбай әділ сөзі, адал жұмысы және адамға деген жанашырлығы арқылы елдің сенімінен шыға білді.
      1964 жылы рудник жұмысын тоқтатқанда, Өспен жаңа тыныс алып, совхозға айналды. Елде жаңа жұмыстар, жаңа міндеттер, жаңа тіршілік басталды. Бұл өзгерістерге елмен бірге бейімделіп, еңбек комитетінің басшысы, партия ұйымының хатшысы ретінде бір қауым жұрттың тірегіне айналды. Жақсы басшы – бұйрық айтатын емес, жол көрсететін адам. Сол жолды Рахымбай ешқашан бұзған емес. Жұрт оның артынан ерді, себебі оның сөзіне сенді. «Знак Почёта» орденімен марапатталуы да – ел еңбегінің, халық сенімінің көрінісі еді.
      1972 жылы зейнетке шыққанда да, ол ауылдың үлкені, елдің ақылшысы болып қала берді. Адал еңбегі мен тиянақты тіршілігі оның беделін асқақтата түсті. Жары Үмбігүл екеуі өсірген 1 ұл, 3 қыз – оның өмірінің ең үлкен қуанышы, артында қалдырған ең қымбат мұрасы. 1977 жылдың 18 қарашасы… Тыныш қоңыр күз. Сол күні бұл дүниеден бір азаматтың өмірі үзілгенімен, елдің жүрегіндегі орны еш жоғалған жоқ. Себебі өмір – ұзақтығымен емес, мазмұнымен қымбат.
      Рахымбай Нұрлановтың ғұмыры – қарапайым қазақ баласының маңдайына жазылған тағдырдың ғана емес, бүтін бір дәуірдің рухани айнасы еді: бала кезінен еңбекпен шынығып, қиындықпен ширығып, соғыс отын кешіп, елдің қамын ойлаған азаматтық биіктен таймаған үнсіз ерлердің бірі. Оның өмірі айқай-атақсыз өтті, бірақ ізін өшірмейтін шынайы қадір қалдырды. Артында қалған ұрпаққа тапсырып кеткен аманаты – адалдық, төзім, елге қызмет ету. Уақыт алмасса да, осындай өмірлердің өнегесі ескірмейді, керісінше, әр ұрпаққа жол көрсететін шамшыраққа айналады.