Ауыл шаруашылығы саласының ардагері, «Қарақұла» шаруа қожалығының негізін қалаушы, «Еңбек ардагері», «Еңбектегі жетістігі үшін», «Трудовая доблесть», «Социалистік жарыс жеңімпазы» және «ХІ бесжылдық жеңімпазы» медальдарының, «Социалистік жарыс жеңімпазы», «ІХ бесжылдық жеңімпазы», «Х бесжылдық жеңімпазы »және «Наставник молодежи» төсбелгілерімен, «Еңбек қызыл Ту» орденінің, «Халық шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін» алтын, күміс, қола, медальдарының иегері
Таяғы құтты шопан
Қазақ даласының береке бірлігін, дәулетін сақтап тұрған құдірет – маңдай терін аямай, тіршіліктің бар салмағын үнсіз көтерген еңбек адамдары. Солардың өмір жолы бір күннің немесе бір кезеңнің ғана көрінісі емес, тұтас бір дәуірдің рухын, халықтың мінезі мен болмысын айқындайтын шежіре іспетті. Даланың ыстығы мен суығына бірдей төтеп берген, еңбекті өмірінің өзегіне айналдырған жандардың тағдыры қашанда құрметке лайық. Олар даңқ үшін емес, парыз үшін еңбек етті, ал уақыт өте келе сол адал еңбек халық жадында биік бағасын тапты.
![]()
Осындай тағылымды ғұмыр иелерінің бірі, саналы өмірін мал шаруашылығына арнаған, таяғы құтты шопан, елге еңбегімен, ер мінезімен, өнерімен танылған Қабдыраш Тұяқбайұлының өмір жолы – даламен біте қайнасқан тіршіліктің, төзім мен табандылықтың, ерлік пен парасаттың үйлесімінен туған тағдыр. Шопандық еңбектегі биік көрсеткіштер, жастарды еңбекке баулыған ұстаздық жол, спорт пен аңшылықтағы қайсар болмыс, жырға айналған ерлігі – барлығы қосылып, тұлғасын даралап тұр.
Бұл мақалада Қабдыраш Тұяқбайұлының өмірі бір адамның ғана ғұмыры ретінде емес, қазақы еңбек мәдениетінің, әулеттік тәрбиенің, ұрпаққа үлгі боларлық азаматтық жолдың көрінісі ретінде баяндалады.
Саналы ғұмырын мал шаруашылығына арнаған еңбек адамы, таяғы құтты шопан, социалистік жарыстардың жеңімпазы, Тұяқбаев Қабдыраш Тұяқбайұлы 1941 жылдың 10 қаңтарында Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданына қарасты Сарытерек өңіріндегі Қарақұла тауының баурайында дүниеге келді. Кең дала төсінде басталған ғұмыр жолы оның болмысын ерте қалыптастырып, маңдай терді қадір тұтқан мінезді, сабырлы да табанды тұлғаны тәрбиеледі.
![]()
Балалық шағы ауыл тіршілігінің қоңыр ырғағымен астасып, мал соңындағы еңбек пен табиғаттың мінезін қатар танытты. Таңмен таласа басталған күндер, кешкі іңірге дейін созылған тіршілік оны төзімге баулыды, ал дала тынысы жүрегіне терең ой мен сыр ұялатты.
1947 жылы Сарытерек селолық кеңесіне қарасты № 4 орта мектептің табалдырығын аттап, білім жолына қадам басқан Қабдыраштың балалық шағы оқу мен еңбекке ұласты. ұстаздардың талапшыл үні білімге жетелесе, даладағы тіршілік пен колхоздың тынымсыз жұмысы төзім мен табандылыққа баулыды. Кітап пен кетпен, дәптер мен еңбек құралдары қатар жүрген сол жылдарда уақыттың өзі сабырлы тәрбиешіге айналды.
Ел ішінде еңбек қолының тапшылығы сезілген ауыр кезеңде жасөспірімдер де ортақ іске жұмылдырылды. Осы қажеттілік Қабдыраштың өмір бағытына ықпал етіп, 1954 жылы ол сырттай бөлімге ауыстырылды, күндіз колхоз жұмысына араласып, кешкілік білімін жалғастыру - оның күнделікті дағдысына айналды.
Оқу мен еңбекті қатар алып жүру оңайға соқпаса да, дәл осы кезең Қабдыраштың мінезін шыңдады, уақытты бағалау, істі тиянақтау, ортақ мүддені жеке бастан жоғары қою сияқты қасиеттер
![]()
бойына дарыды. Ауыл тіршілігінің қалың ортасында өткен сол жылдар кейінгі ғұмырында мал шаруашылығына берік байланысқан еңбек адамының тұлғасын сомдап, адал еңбектің қадірін терең ұқтырған өмірлік сабаққа айналды.
Мектеп қабырғасында жүрген кезінің өзінде-ақ Қабдыраш Тұяқбайұлы еңбекке ерте араласып, Ленин колхозында жай жұмысшы ретінде еңбек етті. 1958 жылы мектепті тәмамдаған соң ол біржола ауыл шаруашылығы саласына бет бұрып, 1970 жылдарға дейін Ақтоғай совхозында тынымсыз еңбек етті. Бұл кезеңде механизатор ретінде техниканың тілін меңгеріп, дала төсінде трактор мен өзге де агрегаттарды тізгіндеді, шофер болып ұзақ жолдарды артқа тастап, жүк пен адам тасымалының жауапты міндетін атқарды, бригадир қызметінде ұйымдастырушылық қабілетін танытып, ұжым еңбегінің үйлесімді жүруіне үлес қосты.
Әр қызмет өз алдына бөлек жауапкершілік жүктегенімен, олардың барлығы Қабдыраштың өмірлік тәжірибесін байытып, еңбекке адалдық пен іскерлікті қалыптастырды. Даланың ыстығы мен суығында шыңдалған осы жылдар кейінгі шопандық жолына, шығармашылық ізденісіне берік негіз болып, қарапайым еңбек адамының кемел тұлғасын сомдады.
1969 жылдан бастап қоғамдық өмірдің алдыңғы сапына
![]()
шығып, коммунистік партия мүшелігіне қабылдануы оның азаматтық ұстанымы мен ел ісіне деген жауапкершілігі айқындала түсті. Тек еңбек адамы ретінде ғана емес, қоғамдық ойы қалыптасқан, ортақ мүддеге қызмет етуді өмірлік парыз санаған тұлға ретінде танылды; ауыл тіршілігінің күрделі мәселелеріне бейжай қарамай, ұйымдастырушылық пен тәрбие ісіне белсене араласты.
1973–1988 жылдар аралығында Қарағанды облысы көлемінде жастарды еңбекке баулу мен қой шаруашылығын дамытуға бағытталған, тұңғыш болып құрылған «Жалын» комсомол бригадасына жетекші-ұстаз болып тағайындалуы оның өмір жолындағы айрықша белес болды. Бұл бригада тек өндірістік құрылым емес, еңбек мектебі, тәрбие ордасы ретінде қалыптасты, мұнда жас буын даланың қатаң тәртібін, маңдай тердің қадірін, ұжымдық жауапкершіліктің мәнін үйренді.
Қабдыраш Тұяқбайұлы үшін жетекшілік қызмет бұйрық берумен шектелмей, өнеге көрсету, қатарда жүріп іс атқару еді. Жастармен иық тірестіре еңбек етіп, қой шаруашылығының қыр-сырын үйретті, әр істің мәнін сабырмен түсіндіріп, талап пен сенімді қатар ұстады. Осындай тәлімгерлік ұстанымының арқасында «Жалын» бригадасы облысқа үлгі болып, еңбек нәтижесімен де, тәрбие сапасымен де
![]()
алдыңғы қатардан көрінді.
Мектеп қабырғасынан енді ғана түлеп ұшқан жас түлектерді еңбекке де, спортқа да баули отырып, ол олардың бойында өмірге деген жауапкершілік пен табандылықты қалыптастыруды басты мақсат етті. Жастар үшін дала тіршілігі жай ғана жұмыс емес, мінез бен жігерді шыңдайтын үлкен мектепке айналды. Таңғы салқынмен басталған еңбек, кешкілік спорттық жаттығулармен жалғасып, жас буынның денесін ғана емес, рухын да шынықтырды. Осылайша жастарды жалқаулықтан арылтып, еңбектің қадірін, тәртіптің мәнін, бірлік пен өзара сенімнің күшін іс үстінде үйретті.
Мал шаруашылығын дамытудың қыр-сырын меңгертуде ол ұсақ-түйегіне дейін мән беріп, қой өсірудің ғылыми негіздері мен дала тәжірибесін ұштастыра білді. Жайылымды дұрыс пайдалану, төл алу науқанын жүйелі жүргізу, мал басын асылдандыру секілді күрделі мәселелер жастар үшін күнделікті тәжірибеге айналды. Ұстаз бен тәлімгер ретінде ол әр істің мәнін сабырмен түсіндіріп, жауапкершілікті
![]()
сеніммен жүктей білді. Соның нәтижесінде жастар еңбекке бейімделіп қана қоймай, мал шаруашылығын кәсіби деңгейде түсінетін мамандар болып қалыптасты.
Осы қажырлы еңбектің арқасында қой шаруашылығын өркендету ісінде бұрын-соңды болмаған жетістіктерге қол жеткізілді. Мал өнімділігі артып, отарлардың өсімі мен сақталуы жоғары деңгейге көтерілді. Бұл табыстар республика көлемінде ғана емес, бүкіл Кеңес Одағы аясында кеңінен танылып, ірі жетістіктер ретінде бағаланды.
1988 жылдан бастап Қабдыраш Тұяқбайұлы тағы да шопандық кәсіпке біржола бет бұрып, кең даланың қоңыр тіршілігімен қайта табысты. Бұл кезеңде бұрынғыдан да бай тәжірибеге, өмірлік пайымға сүйеніп, отар амандығын ең басты мұрат санады. Жылдар бойы жинақталған білім мен еңбек дағдысы әр маусымның талабын дөп басып, жайылымды ұтымды пайдалану, төл алу науқанын жүйелі жүргізу, мал басының сақталуын қамтамасыз ету ісінде айқын көрініс тапты. Қыстың қақаған аязы мен жаздың аптабында да даланың тынысын тыңдап, табиғатпен тіл табысқан шопандық ғұмыр оның болмысына жарасымды жалғасын тапты.
1988–1990 жылдар аралығындағы осы еңбек кезеңі бір жағынан өмір жолындағы қорытынды белес іспетті болды. Отар соңында жүріп, кейінгі буынға ақыл-кеңес айтып, шопандық кәсіптің қадірін, еңбектің маңызын ісімен көрсетті. Бұл жылдары ол тек мал бағып қана қоймай, дала даналығын, сабыр мен төзімді жас буынның санасына сіңірген тірі мектепке айналды.
Ұзақ жылдарға созылған маңдай тердің, үздіксіз еңбектің заңды нәтижесі ретінде 1994 жылы құрметті зейнеткерлікке шықты.
![]()
Осы жылдар аралығында Қабдыраш Тұяқбайұлының маңдай термен өрілген еңбегі нақты нәтижелермен айқындалып, шопандық кәсіптің биік белестерін бағындырған жетістіктерімен дараланды. Дала тіршілігінің әр маусымын дәл межелеп, еңбек пен жауапкершілікті қатар ұстауы оның кәсіби шеберлігін айғақтап, шаруашылықтың өркендеуіне елеулі үлес қосты.
Жыл сайынғы төл алу науқандарында жоғары көрсеткіштерге қол жеткізіп, мал басының сақталуы мен өсімін тұрақты қамтамасыз етті. Отардағы тәртіп пен жүйелілік, жайылымды тиімді пайдалану, мал күтіміндегі ұқыптылық нәтижесінде шаруашылықтың экономикалық әлеуеті нығайып, қой шаруашылығының дамуына серпін берді.
Еңбектегі табандылығы мен ұйымдастырушылық қабілеті ұжым ішінде де, облыс көлемінде де жоғары бағаланып, түрлі деңгейдегі марапаттарға ие болды.
Атап айтар болсақ:
• 1969 жылы «Жастар жетекшісі» төсбелгісі;
• 1970 жылы «Еңбектегі жетістігі үшін» медалі;
• 1973 жылы «Социалистік жарыс жеңімпазы» төсбелгісі;
• 1974 жылы «Комунистік еңбек үздігі » атағы;
• Еңбекшілер депутаттары» Облыстық советі атқару комитеті Құрмет Грамотасы;
• 1975 жылы «Еңбек қызыл Ту » ордені;
• 1975 жылы Орталық ВЛКСМ комитетінің «Трудовая
![]()
доблесть» медалі;
• 1976 жылы «ІХ бесжылдық жеңімпазы» төсбелгісімен;
• «Халық шаруашылығын дамытудағы еңбегі үшін» ВДНХ-ның қола медалі;
• 1978 жылы «Социалистік жарыс жеңімпазы» медалі;
• 1979 жылы «Х бесжылдық жеңімпазы »және «Наставник молодежи» төсбелгілерімен марапатталып, осы жылы Мәскеу қаласында бүкіл одақтық ауыл шаруашылығы үздіктері көрмесіне қатысады;
• 1984 жылы «ХІ бесжылдық жеңімпазы» медалі;
• «Халық шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін» ВДНХ –ның күміс медалі;
• 1985 жылы «Еңбек ардагері» медалі;
• «Халық шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін» ВДНХ –ның алтын медалі;
• 2001-2017 жылдар аралығында бірнеше рет Ақтоғай ауданы әкімінің құрмет грамотасымен, алғыс хаттарымен марапатталды.
Жастайынан спортты жанына серік еткен Қабдыраш Тұяқбайұлының болмысы күш-қайрат пен
![]()
шыдамдылыққа, тегеурін мен тәртіпке негізделді. Ауданда жыл сайын ұйымдастырылатын шопандар тойында күреске түсіп, палуандығымен танылып, қарсыластарынан қаймықпайтын қайсар мінезін көрсетті. Кір тасын көтеру сайыстарында жойқын күшімен жұрт назарын аударып, дала еңбегінен шыңдалған қайратының қандай деңгейде екенін дәлелдеді.
Ол спортпен ғана шектелмей, атбегілік өнерді де жетік меңгерді. Жүйрік ат жаратып, жылқының бабын таба білетін шеберлігі ауыл арасында кеңінен танылды. Аттың мінезін дөп басып, күтімін дәл үйлестіре алған еңбегі сәйгүліктің де, иесінің де мерейін өсірді. Ат үстіндегі ептілігі мен далалық тәжірибесі оның табиғатпен етене жақын өмір сүргенін аңғартатын.
Сонымен қатар аңшылықты да кәсіпке айналдырып, түз тағысын тануда үлкен шеберлік көрсетті. Әсіресе қасқырды қақпанмен аулаудың әдіс-тәсілін жетік білген тәжірибелі аңшы ретінде ел ішінде аты аталды. Табиғаттың қатал заңын түсініп, әр әрекетін есеппен жасауы оның аңшылықтағы да, өмірдегі де байыпты болмысын айқындады. Осындай сан қырлы қасиеттер Қабдыраш Тұяқбайұлының тұлғасын толықтырып, дала еріне тән қайсар да қайратты бейнесін қалыптастырды.
Қуып келе жатқан аңын дөп тигізер мергендігі, қақпанға түскен қасқырды жалаң қолмен алудағы жүректілігі Қабдыраш Тұяқбайұлының ел ішіндегі беделін биіктетіп, есімін аңызға айналдырған қасиеттердің
![]()
бірі болды. Түз тағысымен бетпе-бет келу – тек қайраттың емес, салқынқандылық пен есептің сыналар сәті. Осындай шақтарда ол асығыс қимылға емес, байыпты шешімге жүгініп, тәуекел мен жауапкершілікті тең ұстады. Табиғаттың қатал заңын терең түсінген, аңшылықтың қыр-сырын бойына сіңірген дала перзенті үшін бұл — ерлік көрсету емес, өмір салтына айналған дағды еді.
Қасқырды қақпанға түсіріп, жалаң қолмен алған сәттер ел жадында батырлықтың белгісіндей сақталды. Мұндай оқиғалар бір адамның басынан өткен жайт ретінде ғана емес, тұтас бір дәуірдің рухын танытатын әңгімеге айналып, ауылдан ауылға жетті. Әр әңгімеде оның қайсар мінезі, сабырлы болмысы, табиғатпен тіл табыса білген парасаты қатар өрілді.
Осындай ерекше болмыс пен дара қабілет ақын-жазушылардың да назарын аударды. Ақтоғайлық ақын Ж. Қашқыновтың «Қарақұла қабыланы» толғауында Қабдыраш Тұяқбайұлының бейнесі еркін даланың символындай асқақтаса, Т. Әбдуақасовтың «Қасқыр мен шопан» өлеңінде адам мен табиғат
![]()
арасындағы күрделі қарым-қатынас арқылы оның рухани әлемі терең ашылады. Бұл шығармаларда шопанның батылдығы ғана емес, табиғат заңын құрметтеген, тіршіліктің тепе-теңдігін сақтай білген парасатты тұлғасы көркем тілмен кестеленген. Өлең жолдары арқылы оның өмірі әдеби бейнеге айналып, халық жадында жаңа қырынан орнықты.
Әкенің әрбір ісі – ұрпаққа айтылмаған өсиет, үнсіз берілген тәрбие. «Әке көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» деген халық даналығы Қабдыраш Тұяқбайұлының өмір жолымен толық үйлеседі. Өйткені оның өмір салты, еңбегі мен ерлігі балаларының санасына ерте сіңіп, болашаққа бағыт-бағдар берді. Бүгінде өзі өсіріп жеткізген ұл-қыздарының өнерге, спортқа, аңшылық секілді ата кәсіпке жақын болуы — әкеден дарыған тәрбиенің, әкеден көрген өнегенің айқын жемісі.
Оның ерлігі мен қайсар мінезі ел жадында сақталып қана қоймай, уақыт өте келе жырға айналды. Қабдыраш Тұяқбайұлы туралы көптеген өлеңдер жазылып, ақындардың жүрегінен туған жолдар арқылы халыққа кеңінен тарады. Бұл өлеңдерде тек бір сәттік батылдық емес, дала заңы мен адамдық ардың, табиғатпен бетпе-бет келген ердің ішкі рухы, сабыр мен тәуекелдің тоғысы көркем тілмен бейнеленді.
Ақындар оның түз тағысымен тайсалмай арпалысқан жүректілігін, ел тыныштығы үшін қауіп-қатерге қасқайып қарсы тұрған қайратын жырға қосты. Өлең жолдарында ол бірде қырағы аңшы, бірде отар амандығын қорғаған шопан, бірде ұрпаққа өнеге болар дала ері ретінде сомдалды. Халық арасында айтылатын әңгімелер мен аңызға бергісіз оқиғалар поэзия тілімен өріліп, оның есімін рухани кеңістікке көтерді.
Әке бейнесі оның балаларының жүрегінде ғана емес, сөз өнерінде де терең орын алды. Ұлы Саят Тұяқбаев әкесінің ғұмыры мен болмысына тағзым етіп, «Әке» атты өлең арнады. Бұл шығармада маңдай термен өткен өмірдің салмағы, дала еріне тән қайсар мінез, үнсіз еңбек пен асқақ рухқа деген перзенттік құрмет көркем оймен өріледі.
Қабдыраш Тұяқбайұлы өз отбасында асыл жар, асқар тау әке ретінде танылды. Жарының қадірін біліп, шаңырақтың шырайын сақтаған ол отбасының берекесін сабырмен бекітіп, әр ісінде жауапкершілікті алдыңғы орынға қойды. Балалары үшін тірек, ақылшы, бағыт-бағдар берер темірқазық болып, өмірдің ащысы мен тұщысын қатар өткерсе де, мейірім мен әділдіктен айныған жоқ.
Жары Смағұлова Күлзираш Баймұқатқызы - 1944 жылдың 15 мамырында сол кездегі Жезқазған облысы, Ақтоғай ауданына қарасты Буденный селолық советінде дүниеге келді. Даланың қоңыр тіршілігі мен өнерге жақын ортада өскен Күлзираштың болмысы жастайынан еңбекқорлық пен нәзік талғамды қатар ұштастырды. 1951 жылы жергілікті орта мектептің табалдырығын аттап, білімге ден қойды, мектеп қабырғасында жүріп-ақ әнге, сахна мәдениетіне ерекше бейімділігімен көзге түсті.
Орта мектепті тәмамдағаннан кейін, 1962–1964 жылдары Ақтоғай ауданына қарасты «Тоқырауын толқындары» халықтық ән-би ансамблінің құрамында өнер көрсетті. Жеке дауыста ән орындаудағы шеберлігі аудан мәдениетінің дамуына серпін беріп, өнерсүйер қауымның ықыласына бөледі. Сол жылдары Қарағанды қаласында өткен «Байқоңыр дауысы» республикалық фестиваліне қатысып, лауреат атануы — оның табиғи таланты мен табанды еңбегінің лайықты бағасы болды. Сахнадағы сымбаты мен дауысындағы әуез халық жадында ұзақ сақталды.
1964 жылы Күлзираш Баймұқатқызы Қабдыраш Тұяқбайұлымен шаңырақ көтеріп, өнер мен еңбекті бір арнаға тоғыстырған берекелі отбасын құрды. Отбасы өмірінде де, қоғамдық қызметте де ол әрдайым тірек бола білді. 1973 жылдан бастап «Жалын» комсомол жастар бригадасының құрамына қабылданып, ауыл шаруашылығын өркендету ісінде жолдасымен иық тірестіре еңбек етті. Даладағы маңдай тер мен ұжымдық жауапкершілік олардың ортақ жетістіктеріне жол ашты.
Қоғамдық белсенділігі мен ұйымдастырушылық қабілеті ел назарынан тыс қалмады. 1979 жылы Қазақ ССР-нің еңбекшілер депутаттарының Жезқазған облыстық советіне қатарынан екі жыл депутат болып сайлануы — оның халық сеніміне ие болғанынан еді.
1994 жылы құрметті зейнет демалысына шыққан Күлзираш Баймұқатқызы сан қырлы еңбегі мен қоғамдық белсенділігінің заңды өтеуіндей түрлі деңгейдегі марапаттарға ие болды. Өнер мен еңбекке қатар адал болған, ауыл шаруашылығын өркендетуге, мәдениетті дамытуға, ел ісіне араласуға бар күш-жігерін жұмсаған ананың еңбегі мемлекет пен қоғам тарапынан жоғары бағаланды.
Сахнада да, далада да, қоғамдық мінберде де өз болмысын жоғалтпай, жауапкершілік пен іскерлікті қатар ұстаған Күлзираш Баймұқатқызына табысталған марапаттар – бір күннің немесе бір кезеңнің жемісі емес, ондаған жылға созылған маңдай тердің, адал қызметтің айғағы еді.
Атап айтар болсақ:
• 1974 жылы «Социалистік жарыс жеңімпазы» медалі;
• 1977 жылы «Медаль материнства ІІ степени» медалі;
• 1978 жылы Облсофпрофтың «За активную работу в профгруппе » төсбелгісі;
• 1979 жылы Қазақ ССР-нің еңбекшілер депутаттарының Жезқазған облыстық советінің депутаты болып сайланды.
• 1980 жылы «Мал шаруашылығының екінші класс шебері» атағы берілді.
• 1982 жылы«Материнская слава ІІІ степени» ордені;
• 1984 жылы «Материнская слава ІІ степени» ордені;
• 1985 жылы «За активную работу в профгруппе» төсбелгісі;
• 1985 жылы «Еңбек ардагері» медалі;
• 1986 жылы «Материнская слава І степени» ордені;
• 1998 жылы «Күміс алқа » алқасы;
• 2010 жылы «Алтын алқа» алқасымен марапатталады.
Күлзираш Баймұқатқызы — тоғыз баланы дүниеге әкеліп, бар өмірін олардың тәрбиесіне арнаған батыр ана, «Алтын алқа» иегері, маңдай тері мен мейірімі қатар өрілген еңбек ардагері. Ана жүрегінің кеңдігі мен сабыры, талапшыл да қамқор мінезі арқылы әр перзентін өмірге бейімдеп, адамдық пен адалдықты басты өлшем етіп өсірді. Шаңырақтағы береке мен бірлік, үлкенге құрмет пен кішіге ізет — осы аналық тәрбиенің жемісі.
Бүгінде 35 немере мен 11 шөберенің қызығын көріп отырған Күлзираш Баймұқатқызының ғұмыры — ұрпақ сабақтастығының жарқын үлгісі. Әрбір немере-шөберенің жүзіндегі шаттықтан аналық еңбектің өтеуі сезіледі. Өнер мен еңбекті, отбасы мен қоғамдық қызметті үйлестіре білген бұл парасатты ана елге сіңірген қызметімен де, тәрбиелеген ұрпағымен де құрметке лайық.
Қабдыраш Тұяқбайұлының мал шаруашылығында маңдай терін аямай төккен шопандық еңбегі, жастарды тәрбиелеудегі ұстаздық жолы, спорт пен аңшылықтағы ер мінезі, өлеңге айналған батылдығы – бәрі қосылып, бір дәуірдің болмысын танытатын тұтас тұлғаны қалыптастырды. Өмірінің әр кезеңінде ол даңқ қуған жоқ, еңбектің қадірін биік қойды.
Отбасында асыл жар, асқар тау әке болып, ұл-қызын ұяға, қияға қондырып, берекелі әулеттің іргесін бекітті. «Қарақұла» шаруа қожалығын өркендетіп, ұрпағына адал кәсіптің, бірлік пен табандылықтың үлгісін қалдырды. Қабдыраш Тұяқбайұлының өмірі – еңбектің қасиетін ұмыттырмайтын, ерлік пен өнерді қатар ұстаған, ұрпаққа өнеге боларлық тағылымды жол.
Елге сыйлы, жұртқа қадірлі азаматқа деніне саулық, жанына тыныштық, шаңырағына береке тілейміз. Ұзақ ғұмыр кешіп, бала-немерелерінің, шөберелерінің қызығын көріп, елдің ықыласы мен құрметіне бөлене берсін. Осындай азаматтардың өмір жолы ұрпақ жадында сақталып, туған жердің рухын асқақтата бергей.