Ниязов Ерғали Абдурахимович

Рейтинг:


«Арай» шаруа қожалығының негізін қалаушы және басшысы

Туған жердің тамыршысы

      Кіндік қаны қасиетті топыраққа тамған азаматтың ғұмыры кейде бір ғана мамандық аясына сыймайды. Оның өзегінде елге қызмет пен жерге адалдық деген асыл ұғымдар жатыр. Қазақы танымдағы «Жердің киесі бар, еңбекке иесі бар» деген сөз тегін айтылмаса керек. Жердің тамырын басып, маңдай тердің дәмін татқан жан ғана шынайы берекенің мәнін түсінеді. Ерғали Абдурахимовичтің бойындағы қайрат пен парасат туған жердің тәрбиесінен, ата-ана аманатынан және бала күнгі білімге деген құштарлығынан бастау алған.
      Оның өмір жолы – ұстаздықтың ұлағаты мен ауыл шаруашылығындағы еңбек мәдениетінің үйлесімі. Бір қолымен тірліктің тізгінін ұстап, екінші қолымен ұрпаққа үміт отын жаққан азаматтың болмысы тұтас бір дәуірдің тынысын аңғартады. Ауылдың тамыры берік болса, ұлттың еңсесі биік болады. Уақыт Ерғали Абдурахимовичтің осы беріктікті сақтап, еңбегімен елеулі болған тұлға екенін дәлелдеп келеді.
      Адалдыққа арқа сүйеген жанның сөзі де, ісі де салмақты. Шаруашылық – бұл тек қағаздағы есеп емес, табиғатпен тіл табысу, тәуекел мен табандылықтың таразысы. Осындай күрделі салада өзіне сенімді із қалдыру, жерді баптай білу – үлкен мәдениетті қажет етеді. Оның мақсаты жеке бастың қамы емес, бүкіл ауылдың несібесін ұлғайтуға бағытталған.
      Кейіпкеріміздің мағыналы ғұмыры 1973 жылдың 17 қарашасында Ташкент облысы, Жоғары Шыршық ауданы, Жалал төбе ауылында басталған. Атауының өзінде сабыр мен биіктік бар бұл өлкеде өскен бала ерте есейді. Өйткені ауыл тіршілігі өтірікті көтермейді, мұнда өмірдің заңы қатаң да әділ, тек шынайы бейнеттің ғана өтеуі тәтті.
      Бұл шаңырақтың төрінде тәрбие туын тігіп, білім мен біліктің шамын жаққан әке тұрды. Әкесі Ниязов Абдурахым Ш. Уалиханов атындағы мектептің директоры болып еңбек етті. Директорлық деген жай қызмет емес, ол – ел аманатын арқалау, ертеңгі ұрпақтың жүгін көтеру. Мектептің есігін ашқан әр баланың көзінен үміт көру, әр мұғалімнің қабағынан жауапкершілік сезу, ауылдың ертеңіне ықпал ету деген сөз. Сол әке тұлғасының бойындағы ұстамдылық, әділдік, талапшылдық пен адамға деген құрмет Ерғали Абдурахимовичтің санасына бала күнінен құйылғаны анық. Қазақ «Әке көрген оқ жонар» дейді, әкенің өнегесі – бір күндік емес, өмірлік мектеп. Мектепке басшылық еткен әкенің үйіндегі әңгіме де, үйдегі тәртіп те елдің ертеңімен сабақтасып жататын.
      Ал сол үйдің берекесін кіргізген, жүрекке жылу болған, мейірімнің мөлдір бұлағындай ана тұрды. Анасы Төрегелдиева Рысгүл – дәрігер болып еңбек етіп, дүниеге төрт бала әкеліп, тәрбиелеп өсірген алтын құрсақты ана. Дәрігерлік қызметтің өзі адам жанына араша болу, дертіне дауа іздеу, біреудің көз жасын тоқтату, біреудің үмітін қайта тірілту емес пе? Мейірім мен жауапкершілікті қатар ұстайтын осы қасиет ана жүрегінен тараған шапағат болып, бала бойына шуақ болып сіңді. Төрт бала тәрбиелеп өсіру деген де ерлікке пара-пар. Күнделікті тірліктің күйбеңі, балалардың оқу қамы, әулеттің ырысы – бәрі ананың иығына түссе де, ананың аты ана ғой, бәріне үлгеріп, бәріне жетіп, отбасының шаңырағын шайқалтпай ұстап қалатын қайсарлық та, сабыр да сол кісінің болмысында болғаны сезіледі.
      Міне, осындай әке өнегесі мен ана мейірі тоғысқан ортада Ерғали Абдурахимовичтің мінезі қалыптасты. Бір жағынан – білімге құрмет пен тәртіпке беріктік, екінші жағынан – адамға жанашырлық пен өмірге төзім. Қазақы ұғыммен айтқанда, бұл үйдің қазаны қайнап қана тұрған жоқ, осы үйде рух қайнады, тәрбие қайнады. Кейін жердің қадірін танып, ауыл шаруашылығының бейнетін белге байлап жүрген азаматтың табандылығы да, тынбай ізденетін еңбекқорлығы да, елге қарайласуға бейім кең пейілі де тегіннен-тегін келген жоқ. Ол бәрін ең алдымен туған жердің тәлімі мен ата-ананың аманатынан алды.
      Ерғали Абдурахимовичтің білім жолы да туған шаңырақтағы тәрбие мен талаптың заңды жалғасы еді. Ол 1980–1990 жылдар аралығында Ш. Уалиханов атындағы қазақ мектебінде білім алды. Мектеп бітірген соң екі жыл бойы сол мектепте лаборант болып жұмыс істеді. Бұл кезең сырт көзге шағын ғана қызмет болып көрінгенімен, шын мәнінде, үлкен өмір мектебі болды. Лаборанттық жұмыс ұқыптылықты, дәлдікті, тәртіпті талап етеді. Әрбір тәжірибе, әрбір құрал жауапкершілікті қажет етеді. Осы екі жыл ішінде ол мектеп ұжымының ішкі тіршілігін, ұстаздық қызметтің қыр-сырын тереңірек таныды. Мұғалім болудың тек сабақ берумен шектелмейтінін, оның артында дайындық, ізденіс, төзім жатқанын көзбен көріп, көңілге түйді.
      1992 жылы М. Әуезов атындағы Шымкент педагогикалық институтына оқуға түсті. Бұл кезең оның дүниетанымын кеңейтіп, кәсіби бағытын айқындаған маңызды белес болды. Студенттік шақ – адам өміріндегі ең ізденісті, ең албырт, ең үмітке толы кезең. Шымкент шаһарының қызу тіршілігі, түрлі орта, жаңа адамдар, жаңа ойлар оның көкжиегін кеңейтті. Педагогикалық білім беру жүйесінің терең мазмұны, әдістемелік негіздер, ғылым мен тәжірибенің байланысы оның ойына салмақ қосты. Білім беру ісінің мәнін тереңірек ұғынды.
      1997 жылы Қ. А. Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің Шымкент қаласындағы химия-биология факультетін бітірді. Бұл – оның кәсіби тұрғыдан толық қалыптасқан шағы еді. Химия мен биология саласындағы білімін тереңдетіп, ғылыми негізін нығайтты. Университет қабырғасында алған ілімі кейін оның ұстаздық қызметінде де, ауыл шаруашылығындағы еңбегінде де кәдеге асты. Өйткені жердің құнары, өнімнің сапасы, табиғаттың заңдылығы – бәрі де осы ғылымдардың аясында түсіндіріледі.
      Біліммен бекіген жол ерте ме, кеш пе, еңбектің майданына алып келеді. Ерғали Абдурахимович те дәл солай алған ілімін өмірдің өз таразысына салып, елдің қажетіне жаратуға бел буды. Қолындағы қағаздағы атақ емес, жүректегі жауапкершілік, адамға қызмет етсем деген ниет оны ауылдағы өз мектебіне қайта әкелді. Сөйтіп, 1997 жылдан 2005 жылға дейін Ш. Уалиханов атындағы мектепте химия-биология мұғалімі болып жұмыс істеді.
      2006–2010 жылдар аралығында әртүрлі салада жұмыс істеді. Бұл жылдар Ерғали Абдурахимович үшін өмірдің талай тарауымен танысқан, тіршіліктің талай қырын көрген кезең болды. Бір салада жүріп бір ғана жолдың ізімен кету бар, ал әр саланы көріп, еңбектің түрін танып, адамдық төзімді шыңдау бар. Осы аралықта ол уақыттың ағымын, нарықтың мінезін, еңбектің сан тарау сипатын ұғынды. Адамды өсіретін тек жеңіс емес, жол үстіндегі сындар да, өткелдер де. Сол сындар оны ширықтырды, ойына салмақ қосты, тәуекелге бекітті.
      Ал 2011 жылдан бастап оның ғұмырында жаңа бір кең өріс ашылды. Ол Ақмола облысы, Біржан сал ауданы, Құдықағаш ауылында «Арай» картоп және көкөніс өсіру шаруа қожалығын ашып, жұмыс жасап келеді. Бұл қадам – сырттай қарасаң кәсіп бастау сияқты, ал шын мәнінде туған жер мен елдің несібесіне қызмет етудің үлкен жолы еді. Себебі диқаншылықтың өзегі қағаздағы есепте емес, топырақтың тамырын тап басып тануда. Жердің қашан тоңы жіби бастайтынын, қашан ызғар қайта соғатынын, қашан жауынның шуағы мол болатынын көңілмен сезіп, ақылмен бағамдау керек. Көктемнің әр күні – есеп, жаздың әр таңы – еңбек, күздің әр сәті – қорытынды.
      Ауыл шаруашылығы саласының хас шебері деген атақ даңғазамен келмейді, ол жылдар бойы жиналған тәжірибемен, үзілмеген еңбекпен, қолдың табымен келеді. Құдықағаштың қарапайым ауыл тіршілігінде ол жердің бабын табуға ден қойды, егіннің жайын түсінуге күш салды, өнімнің сапасына мән берді. Бір қарағанда қатардағы шаруа сияқты көрінер, бірақ оның тірлігі ауылдың ырысын көбейтуге, жұрттың дастарқанына дәм, тұрмысына дем болуға қызмет етті. Мұнда еңбектің мәні бар, нәтиженің нарқы бар. Ел ішінде «Береке басы – бірлік, ырыс басы – еңбек» дейді. Ерғали Абдурахимовичтің шаруашылығы да осы ұғымның өмірдегі көрінісіндей.
      Ұстаздықтан келген дәлдік пен жүйе, химия-биологиядан алған ғылыми іргетас, әр салада шыңдалған өмірлік тәжірибе – бәрі қосылып келіп, оны жермен сөйлесе алатын, топыраққа тіл бітіретін еңбек адамына айналдырды. Жердің мінезі қатал, бірақ әділ. Кім оған қиянат жасаса, ол да аяусыз. Кім оны баптаса, ол да несібесін молайтады. Ерғали Абдурахимович сол әділ заңдылыққа мойынсұнып, еңбегін адал атқарып келе жатқан азамат.
      Ердің еңсесін көтеріп, тіршіліктің жүгін жеңілдететін бір күш бар десек, ол – отбасының берекесі. Шаңырақ шаттығы бар үйдің тірлігі де тиянақты, қадамы да нық болады. Ерғали Абдурахимовичтің өмір жолына үңілгенде, оның ең үлкен тірегі де, ең асыл қазынасы да – отбасы екені айқын аңғарылады. Осынау берік шаңырақтың негізі 1997 жылы қаланып, содан бері қос жүрек бір арнада тоғысып келеді.
      Жолдасы Бегахметова Айжан Қайратқызы – жеке кәсіпкер. Қазақ ұғымында жар деген тек отбасын ұйыстырып отырған жан ғана емес, ер азаматтың серігі, сенімді тірегі, ақыл қосар кеңесшісі. Айжан Қайратқызының кәсіпкерлік жолы – іскерлік пен жауапкершіліктің көрінісі. Өз еңбегімен нәсіп тауып, шаңырақтың берекесін арттырып отырған жанның еңбегі әрдайым құрметке лайық. «Ерге – серік, елге – көрік» деген сөз осындайда ойға оралады. Ерғали Абдурахимовичтің ауыл шаруашылығындағы табандылығы мен тәуекелі, шаруашылықтағы жүйелілігі отбасындағы ынтымақпен ұштасып жатыр. Бірі жердің жайын ойласа, бірі кәсіптің қамын күйттеп, ортақ мақсатқа жұмылған.
      Бұл шаңырақта бес бала өсіп жетілді. Бес бала – бес үміт, бес арман, бес тағдыр. Қазақ «Бала – адамның бауыр еті» дейді. Әке мен ананың бар қажыры мен қамы сол ұрпақтың болашағына бағытталған.
      Үлкен қызы Ақмөлдір Шымкент медицина институтын бітіріп, сол салада жұмыс істеп жатыр. Медицина – жанға араша, өмірге араша болатын қасиетті сала. Ақмөлдірдің осы жолды таңдауы анасының мейірімі мен отбасындағы адамға жанашыр болу тәрбиесінің жалғасындай. Адам денсаулығына қызмет ету – үлкен жауапкершілік. Бұл – білім мен жүрек жылуы қатар жүретін мамандық. Ақмөлдір сол сенімді ақтап, өз саласында еңбек етіп келеді. Тұңғыш қызы бүгінде тек білікті маман ғана емес, сонымен қатар аяулы жар, үлгілі келін болып, тұрмыс құрған. Әулеттің қуанышын еселеп, ата-анасына Нұрқасым есімді жиен немере сыйлап, отбасының бағын асырып отыр. Өмірдің мәні мен сәніне айналған осындай ізгі жолдар Ақмөлдірдің парасатты болмысын айқындай түседі.
      Ұлы Еркебұлан IT саласын бітіріп, сол салада жұмыс істейді. Уақыттың ағысы өзгерген сайын мамандық атаулы да жаңарады. Ақпараттық технология – бүгінгі дәуірдің тілі, жаңа заманның жүйкесі. Еркебұланның осы саланы таңдауы – әке шаңырағындағы білімге деген құрметтің заманауи жалғасы. Жермен жұмыс істейтін әкенің ұлы сандық кеңістікте еңбек етіп, заман көшінен қалмай келеді. Бұл – бір әулеттің дәстүр мен жаңашылдықты қатар ұстағанының айғағы.
      Қызы Аяулым С. Асфендияров атындағы Алматы медицина институтын бітіріп, сол салада жұмыс істеп жүр. Тағы бір медицина қызметкері – тағы бір мейірім иесі. Отбасындағы адамға жанашырлық, ананың дәрігерлік жолы, үлкен әпкенің үлгісі – бәрі Аяулымның таңдауының ар жағында тұрғандай. Қай саланы алса да, адамға қызмет ету, елге пайда тигізу – бұл әулеттің басты ұстанымы екені көрінеді.
      Қызы Арайлым Астана медицина университетінің стоматология факультетінде 3-курста білім алып жүр. Бұл – болашаққа жасалған тағы бір қадам. Әлі білім алып жүрген жас талаптың алдында үлкен жол, үлкен үміт тұр. Әке үшін баланың оқу үстінде жүргенінің өзі қуаныш. Өйткені білім – сарқылмайтын қазына, ұрпаққа қалатын ең асыл мұра.
      Ал кенже қызы Аружан Көкшетау қаласының «Достық» мектебінің 10-сыныбында оқып жүр. Мектеп қабырғасындағы жастық шақ – арманның ең мөлдір кезеңі. Әлі таңдаулар алда, әлі талай белес күтіп тұр. Бірақ қай жолды таңдаса да, ол жолдың іргесі осы отбасындағы тәрбиеге, әке мен ананың үлгісіне сүйенетіні анық.
      Еңбекті өмірінің өзегіне, адалдықты азаматтық болмысының өлшеміне айналдырған Ниязов Ерғали Абдурахимовичке тілер тілек – маңдай термен еккен әр дәні мол өнім болып қайтсын, еңселі еңбегі ел игілігіне айнала берсін, шаңырағының шырағы сөнбей, ұрпағының өрісі кеңейсін. Жердің ырысын арттырып жүрген қажырлы қадамыңыз талмай, деніңізге саулық, отбасыңызға амандық, еңбегіңізге береке серік болсын. Адал ниет пен ақ пейілден туған ісіңіз әрдайым ақ жолға бастасын, елдің алғысы мен жұрттың құрметі сізге серік бола берсін.
Оставить комментарий
  • Ваше имя*:

    E-Mail*:

  • Комментарий*:

  • Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив

Последние комментарии

10 мая 2026 00:50
Санжар Косжанов
Вауу күшті шыққан. Үлкен естелік болатын болды....
10 мая 2026 00:27
Jazira
Менің атам бар жақсыға лайықтты. Рахмет сіздің арқаңыз өсіп өнгеніміз... ...
7 мая 2026 13:03
Айым
Сәлеметсіз бе сізге көрінейін деп едім ...