Ата-бабадан қалған қара топырақтың қасиетін ұғып, қазақ даласының мәңгілік жасыл өрісінде мал өсіруді өмірінің мәніне айналдырған Камалиев Нәжмиден Боранбайұлы – бүгінгі заманның нағыз еңбек адамы. Ол – жердің жүрегін, малдың тілін түсінген, бойына даланың еркіндігі мен еңбекке деген адалдықты қатар сіңірген ауыл шаруашылығының хас шебері. Нәжмиден Боранбайұлының есімі тек бір шаруа қожалығының жетекшісі ретінде емес, бүкіл қазақ ауылының тынысын жалғастырушы, ұрпақтар сабақтастығының берік тірегі ретінде құрметке ие.
      Абайдың «Еңбек етсең емерсің» деген даналығын өмірлік ұстанымы еткен ол, ата-кәсіпті жай ғана жұмыс емес, қасиетті аманат ретінде қабылдайды. Оның жылқы өсіру мен қой бағудағы шеберлігі – табиғатпен үндескен нағыз өнердің үлгісі. «Малым – жанымның садағасы» деген ұғымды тереңдетіп, жүрегімен мал баққан Нәжмиден Боранбайұлы бүгінде ел экономикасына, ауылдың өркендеуіне зор үлес қосып келеді. Оның еңбегі – жай ғана шаруашылық емес, қазақтың рухани байлығы мен салт-дәстүрін сақтаудың, жер құнарын арттырудың жарқын көрінісі.
      Мұхтар Әуезовтің «Абай жолындағы» дала тынысы Нәжмиден Боранбайұлының өмір жолынан айқын сезіледі. Ол «Жер – ана, мал – бала» деген қағиданы ұстанып, өзі басқаратын «Боранбай» шаруа қожалығын үлкен бір отбасына, қазақ малшылық өнерінің тірі мұражайына айналдырды. Жамбыл ақынның «Еңбек – адамның бақыты» деген сөзін өміршең еткен бұл азаматтың жолы – әрбір жасқа үлгі. Ол – қазақтың кең-байтақ даласының адал перзенті, еңбек майданының нағыз батыры және ауыл шаруашылығы саласының мақтанышы.
      Қазақтың кең-байтақ даласының құшағында, Сарыарқаның төсінде, Ерейментау өңірінің құнарлы жерінде, 1956 жылдың 27 наурызында дүниеге келген Камалиев Нәжмиден Боранбайұлының туған жері – Ақмола облысының Еркіншілік ауданындағы Бестөбе ауылы. Бұл ауыл – қазақтың ежелгі мал шаруашылығының, жердің тынысын сақтаған қарапайым да қасиетті мекені. Сілеті өзенінің бойындағы жазық дала, көк шалғын, самал желімен тербелген бетеге мен жусанның иісі – бала Нәжмиденнің алғашқы естелігі. Сол кездегі ауыл – тың игерудің алдындағы және дәуіріндегі қазақ ауылының нағыз бейнесі еді. Жердің құнарлылығы малға да, адамға да нәр беріп, бірақ өмірдің қиындығы да мол болатын. Дала – кең, бірақ қыс қатал, жаз ыстық, еңбек – ауыр әрі адал.
      Нәжмиден Боранбайұлының әкесі Боранбай – Ұлы Отан соғысының ардагері, майдан даласында Отан үшін қан төккен, елге оралған соң еңбек ардагері атанған қайсар азамат. Оның бойында соғыстың ауыртпалығы мен жеңістің мақтанышы тоғысып, балаларына еңбекқорлық пен Отанға деген сүйіспеншілікті сіңірді.
      Анасы Марфуға – тоғыз баланың анасы, батыр ана. Тоғыз перзенттің тәрбиесі, үйдің отының жанып тұруы, малдың бағылуы – бәрі осы ана жүрегінің төзімділігімен, қазақ әйелінің қайсарлығымен жүзеге асты. Сол заманда бір үйдің тоғыз баласы үлкен байлық та, үлкен жүк те еді. Ашаршылықтың ізі әлі күнге дейін сезіліп тұрған, соғыстан кейінгі қалпына келу жылдары ауыл тұрмысы оңай болмады. Балалар ерте есейді, ерте еңбекке араласты. Нәжмиден – сол тоғыздың ішіндегі бірі, даланың самалында өскен, малдың арасында жүгірген, әкесінің соғыс әңгімелерін тыңдап, анасының «балам, еңбек етсең емерсің» деген сөзін жүрегіне тоқыған бала болды.
      Балалық шақтағы қиыншылықтар – қазақ ауылының сол кездегі тағдырының айнасы еді. Қысқы аязда мал қораны күзету, жазғы ыстықта шөп шабу, суды алыс жерден тасу, тоғыз балаға бірдей тамақ дайындау – Марфуға ананың күнделікті парызы. Боранбай әке майданнан оралған соң да тыным таппады, совхоздың еңбек майданында атсалысты. Бала Нәжмиден сегіз жасынан бастап малдың соңында жүрді: қойды айдады, бұзауды бақты. Мектепке барар жолда да даладағы жұмыстар қол үзбеді. Сілеті мектебінде 8-сыныпты бітіргенге дейінгі жылдар – оның бойындағы еңбекке деген сүйіспеншіліктің, төзімділіктің негізі қаланған шақ. Ауылдың қарапайым тұрмысы, ата-ананың адал еңбегі оған «мал – жанның садағасы, жер – ананың құшағы» деген ұғымды ерте сіңірді. Қиыншылықтар оны сындырмады, керісінше, шынықтырды. Әкесінің соғыстағы ерлігі, анасының батыр ана атануы баланың жүрегінде Отанға, еңбекке, отбасына деген құрметтің отын жақты.
      Сол Бестөбе ауылының топырағы, Сілеті жазығының самалы Нәжмиден Боранбайұлына қазақтың нағыз шаруасының рухын дарытып, оны ауыл шаруашылығының хас шебері етіп шыңдады. Бұл жер – оның алғашқы мектебі, алғашқы өмірлік университеті. Қазақтың ұлы жазушысы Мұхтар Әуезов айтқандай: «Дала адамды тәрбиелейді, мал адамды шынықтырады». Нәжмиденнің балалық шағы – сол дала тәрбиесінің, ата-ана үлгісінің, ауыртпалықтың ішіндегі қайсарлықтың жарқын суреті. Тоғыз баланың анасы Марфуғаның қолында өскен ол – қазақтың «батыр ана» ұғымының нағыз жалғасы. Әкесі Боранбайдың майдандық және еңбек ардагерлігі оған «ерлік тек соғыста емес, күнделікті еңбекте» дегенді үйретті. Бестөбе ауылының кең даладағы қарапайым үйі, совхоздың алғашқы жылдарындағы тынымсыз жұмысы – Нәжмиден Боранбайұлының болашақ шаруа қожалығының іргетасы болды. Ол жердің иісін, малдың тынысын жүрегімен сезініп өсті. Сол қиын да қасиетті балалық шақ оны бүгінгі «Боранбай» шаруа қожалығының басшысы, ауыл шаруашылығының хас шебері етіп қалыптастырды.
      Бүгінгі күні Нәжмиден Боранбайұлы туған жерін еске алғанда, көзіне жас іркіледі. 
      Бестөбе – оның өмірінің бастауы, қазақ даласының перзенті ретіндегі алғашқы қадамы. Сол жердің топырағы оның қолындағы малдың тұяғына, шаруашылығының өркендеуіне айналды. Қазақтың «Атамекен – алтын бесік» деген сөзі Нәжмиден Боранбайұлы үшін Бестөбе ауылымен, Сілеті даласымен, Боранбай мен Марфуғаның отбасындағы еңбекпен мәңгілікке ұласты.
      Нәжмиден Боранбайұлының білім жолы – қазақ ауылының перзенті үшін еңбек пен оқудың үйлесімінен туған, даланың қиындығымен шыңдалған өмір мектебінің нағыз үлгісі. Бала Нәжмиден Сілеті ауылындағы орта мектепте 8 сыныптық білім алды. Сол жылдарда мектеп – жай ғана оқу орны емес, ауыл балаларының өмірлік тәрбие алатын, еңбекке деген сүйіспеншілікті бойына сіңіретін алғашқы ұжымы еді. Сегізінші сыныпты бітірген соң ол №63 Торғай орта кәсіптік-техникалық училищесіне түсіп, кең профильді тракторист-машинист мамандығын игерді. Бұл мамандықты таңдауы кездейсоқ емес. Далада өскен, малдың соңында жүрген, трактордың гүрілін ерте естіген бала үшін техника мен жердің байланысы – табиғи жалғас еді. Училищеде ол тек теориялық білім ғана емес, нақты еңбек дағдыларын, тракторды басқарудың, ауыл шаруашылық техникаларын жөндеудің қыр-сырын толық меңгерді. Қазақтың «Білім – көздің нұры» деген даналығы оның бойында сол кезден бастап жарқырай бастады.
      Училищені тәмамдаған соң Нәжмиден Боранбайұлы еңбекке араласты, бірақ өмір оны тағы да оқуға жетеледі. 1975-1977 жылдары Совет Армиясының қатарында Отан алдындағы борышын өтеп, елге оралғаннан кейін Сілеті совхозында қой бақты. Бір жылдай қойшы болып жүргенінде совхоз басшылығы оның еңбекқорлығы мен ұйымдастырушылық қабілетін байқап, жолдама берді. Сол жолдамамен Көкшетау облысы Қотыркөл зооветеринариялық техникумына түсіп, зоотехния мамандығын игерді. Бұл – оның өміріндегі маңызды бетбұрыс болды. Техникумда ол мал шаруашылығының ғылыми негіздерін, зоотехникалық ғылымның қыр-сырын, жылқы, қой, ірі қара малдың тұқымын жақсартудың, азықтандырудың, аурулардың алдын алудың әдістерін тереңінен үйренді. Қазақтың ұлы ақыны Абайдың «Ғылым таппай мақтанба» деген сөзі оның жүрегінде жаңғырды. Техникум қабырғасындағы жылдар – Нәжмиден Боранбайұлы үшін жай ғана диплом алу емес, ауыл шаруашылығының хас шебері болуға деген ұмтылыстың, малды жүрекпен бағудың негізі қаланған шақ еді.
      Зоотехния мамандығын алып шыққан соң 1980 жылдан бастап Сілеті ауылында зоотехник болып қызметке кірісті. Бұл кезеңде ол алған білімін тікелей өндірісте қолдана бастады. Малдың тұқымын жақсарту, азық базасын ұйымдастыру, совхоздың мал шаруашылығын өркендету – бәрі оның қолында болды. Техникумдағы теория мен училищедегі практикалық дағдылар бір-бірімен тоғысып, оны нағыз маманға айналдырды. Қазақ халқының «Оқу – білімнің кілті, еңбек – байлықтың кілті» деген ұғымы Нәжмиден Боранбайұлының өмірінде толық жүзеге асты. Ол білімді еңбекпен ұштастыра білген азамат ретінде совхоздың мал шаруашылығына өз үлесін қосты. Кейін 1986 жылы Фрунзе совхозына ауысып, меңгеруші қызметін атқарды. Бұл жерде де алған білімі оған үлкен көмек болды. Малды дұрыс күтіп-бағу, шаруашылықты басқарудың қыр-сырын терең меңгерген ол – ауыл шаруашылығы саласындағы нағыз шебердің үлгісіне айналды.
      Нәжмиден Боранбайұлының білім жолы – қазақ ауылының баласы үшін оқудың да, еңбектің де тоғысқан жолы. Сілеті мектебінің 8 сыныбы, Торғай училищесінің тракторист-машинист мамандығы, Қотыркөл техникумының зоотехния білімі – бәрі бір-бірімен сабақтасып, оны бүгінгі шаруа қожалығының басшысы, жылқы шаруашылығының сертификатталған маманы етіп қалыптастырды. Ол білімді жай ғана қағаз үшін алған жоқ, сол білімді далаға, малға, елге қызмет ету үшін пайдаланды. Қазақтың ұлы жазушысы Мұхтар Әуезовтің «Адамды еңбек пен білім тәрбиелейді» деген пікірі оның өмірбаянында айқын көрініс тапқан. Нәжмиден Боранбайұлы – сол тәрбиенің нағыз жемісі. Оның білім алудағы ұстанымы бүгінгі жастарға үлгі: қандай қиындық болмасын, білім мен еңбекті тоғыстырсаң, даланың да, малдың да иесі боласың.
      Нәжмиден Боранбайұлының еңбек жолы – қазақ даласының нағыз перзенті үшін еңбектің, шыдамның және адалдықтың мәңгілік дастанындай. Ол ауыл шаруашылығының хас шебері ретінде өмірін малға, жерге, елдің өркендеуіне арнады. Бұл жол – қарапайым трактористен бастап, жеке шаруа қожалығының басшысына дейінгі, қиындықпен шыңдалған, бірақ мақсатқа толы ұлы сапар.
      Сілеті совхозының №2-бөлімшесінде тракторист болып еңбек жолын бастаған Нәжмиден Боранбайұлы алғашқы күнінен-ақ техниканың тілін түсініп, жердің тынысын сезінді. Трактордың гүрілімен даланы жыртып, егін егіп, мал азығын дайындау – оның күнделікті парызына айналды. Бұл жұмыс оған жай ғана мамандық емес, дала мен техника арасындағы үйлесімділікті үйретті. 1975 жылдан 1977 жылға дейін Совет Армиясының қатарында Отан алдындағы борышын өтеп, елге оралған соң Сілеті совхозына қайта оралды. Енді ол қой бағушы болып қызмет етті. Қойдың отарын айдап, жайылымның сапасын бағалап, қыстың қатал аязында малды аман сақтау – бұл еңбек оның бойындағы төзімділікті, жауапкершілікті одан әрі шыңдады. Қазақтың «Мал баққан – ел баққан» деген даналығы оның өмірінде толық мағынасын ашты.
      Бір жылдай қойшы болып жүргенінде совхоз басшылығы оның еңбекқорлығы мен ұйымдастырушылық қабілетін байқап, жолдама берді. Сол жолдамамен Көкшетау облысы Қотыркөл зооветеринариялық техникумын бітірген соң, 1980 жылдан бастап Сілеті ауылында зоотехник қызметіне кірісті. Бұл кезең – оның еңбек жолындағы алтын бет. Зоотехник ретінде малдың тұқымын жақсартуға, азықтандыру нормаларын сақтауға, аурулардың алдын алуға бар күшін салды. Совхоздың мал басы өсті, өнімділігі артты. Нәжмиден Боранбайұлы малдың әрбір басын жүрегімен күтті, даланың шөбін, судың тазалығын, жайылымның тынысын бақылады. Оның жұмысы – тек қағаздағы есеп емес, тірі малдың бағы, ауылдың байлығы еді.
      1986 жылы өмір оны жаңа белеске шығарды. Фрунзе совхозына ауысып, меңгеруші қызметін атқарды. Бұл жауапкершіліктің шыңы еді. Совхоздың мал шаруашылығын толық басқару, жұмысшыларды ұйымдастыру, жоспарларды орындау – бәрі оның иығында болды. Ол меңгеруші бола тұрып, әрбір малдың жағдайын біліп, әрбір жұмысшының еңбегін әділ бағалады. 
      1997 жылға дейін, совхоз жабылғанша, осы қызметте адал еңбек етті. Сол жылдардағы экономикалық қиындықтар, ауысу кезеңінің ауыртпалықтары оны сындырмады. Керісінше, тәжірибесін байытып, келешекке дайындады. Қазақтың ұлы ойшылы Абайдың «Еңбек етсең емерсің» деген сөзі оның өмірлік ұстанымына айналды. Совхоз жабылғаннан кейін де ол даланы тастамады, мал шаруашылығын жалғастырудың жолдарын іздеді.
      2004 жылы өміріндегі ең маңызды қадам жасалды. Жұбайы Калиева Бибігүл Ахметқызымен бірге «Боранбай» атты жеке меншік мал шаруашылығын құрды. Бұл – жай ғана кәсіп емес, ата-бабадан қалған аманаттың, өз отбасының және ауылдың болашағы үшін жасалған ұлы шешім еді. Алғашында шағын ғана мал басымен басталған шаруашылық жыл өткен сайын өркен жайды. Нәжмиден Боранбайұлы зоотехниктік білімін, трактористік дағдысын, меңгерушілік тәжірибесін толық іске асырды. Жылқы шаруашылығына ерекше мән берді. Атамекен палатасынан «жылқы шаруашылығы» бағыты бойынша сертификат алуы – оның шеберлігінің ресми мойындалуы болды. «Боранбай» шаруа қожалығы бүгінгі күнге дейін, яғни 22 жыл бойы үздіксіз дамып келеді. Мал басы өсіп, өнім сапасы жақсарып, нарықта өз орнын тапты. Нәжмиден Боранбайұлы шаруашылықты отбасылық үлгімен басқарады: әрбір малдың тұқымына, азығына, денсаулығына жеке көңіл бөледі. Жылқының тұлпар тұқымын сақтау, қойдың өнімділігін арттыру – оның күнделікті жұмысының негізі.
      Оның еңбек жолының ерекшелігі – үзіліссіздік пен адалдықта. Совет заманынан бастап тәуелсіздік жылдарына дейін, совхоздан жеке шаруашылыққа дейін – бәрі бір тізбек. Қиын 90-жылдардағы дағдарыс, малдың қырылу қаупі, экономикалық өзгерістер – осының бәрінен өтті. Бірақ ол ешқашан даланы тастамады, малды тастамады. Қазақтың «Жер – ана, мал – бала» деген ұғымын өз өмірімен дәлелдеді. Шаруашылық басшысы ретінде ол жастарға үлгі: техникамен жұмыс істей білу, малдың тілін түсіну, жердің құнарлылығын сақтау – осының бәрі білім мен тәжірибенің тоғысуынан туады.
      Нәжмиден Боранбайұлының еңбегі – ауыл шаруашылығы саласындағы нағыз шеберліктің үлгісі. Ол тек мал өсіріп қана қоймай, дәстүрді сақтап, ұрпаққа мұра қалдырып келеді. «Боранбай» шаруа қожалығы бүгінде Сілеті өңірінің мақтанышына айналған. Оның қолындағы жылқылардың жүрісі, қой отарының молдығы – 22 жылғы тынымсыз еңбектің жемісі. Марапаттарға келсек, ол әрқашан «еңбегім – менің марапатым» деп есептейді. Ресми марапаттар туралы нақты деректер болмаса да, ауылдастарының құрметі, шаруашылықтың тұрақты дамуы – оның ең үлкен марапаты. Қазақтың ұлы жазушысы Мұхтар Әуезовтің «Еңбек адамды биіктетеді» деген пікірі оның бүкіл өмірбаянында айқын көрініс тапқан.
      Нәжмиден Боранбайұлы Камалиев – ауыл шаруашылығының хас шебері әрі шаруа қожалығының ұлағатты басшысы. Оның еңбек жолы қазақ даласының тарихындағы қарапайым да қайсар азаматтардың жарқын бейнесі. Тракторист, қойшы, зоотехник, меңгеруші, шаруа қожалығының иесі – осының бәрі бір адамның бойында тоғысып, бүгінгі ұрпаққа «Еңбек ет, даланы сүй, малды бақ» деген ұранды қалдырады. 22 жыл бойы «Боранбай» шаруашылығын өркендетіп келе жатқан ол – қазақтың кең байтақ даласының нағыз иесі, еңбектің мәңгілік батыры.
      Нәжмиден Боранбайұлының отбасы – қазақтың дәстүрлі шаңырағының нағыз үлгісі, еңбек пен махаббаттың, ұрпақ сабақтастығының жарқын бейнесі. Оның өміріндегі ең басты тірек – жары Калиева Бибігүл Ахметқызы. Бибігүл Ахметқызы С.Сейфуллин атындағы Целиноград мемлекеттік педагогикалық институтын математика пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша тәмамдаған білімді әйел. Ол ұзақ жылдар бойы мектептегі ұрпақ тәрбиесіне атсалысып, қазақ ауылының болашағына өз үлесін қосты. Қазіргі таңда зейнет жасында болса да, отбасының ұйытқысы, балалардың анасы ретінде әлі күнге дейін үлкен жауапкершілікті мойнына алып отыр. Нәжмиден Боранбайұлы мен Бибігүл Ахметқызының некесі – еңбектің, түсіністіктің және өзара құрметтің үлгісі. Екеуі бірге мал шаруашылығын өркендетіп, «Боранбай» шаруа қожалығын құрып, отбасылық істі бірлесіп жүргізді. Бибігүл Ахметқызының білімділігі мен Нәжмиден Боранбайұлының шаруашылық шеберлігі тоғысып, үйдің берекесін арттырды.
      Отбасының тұңғышы – қызы Гүлназ. Ол ата-анасының еңбегін, тәрбиесін бойына сіңіріп, өз жолын тапқан азаматша. Ұлы Жеңіс – отбасының мақтанышы. Қазір ол 99255 әскери бөлімінің территориялық қорғаныс батальонының күзет ротасы 2-взводының 1-бөлімше командирі, аға сержант шенінде қызмет атқаруда. Отан алдындағы борышын адал өтеп жүрген Жеңіс – әкесінің еңбекқорлығын, Отанға деген сүйіспеншілігін жалғастырушы. Оның әскери қызметі – отбасы үшін де, бүкіл ел үшін де үлкен мақтаныш. Кенже қызы Гүлжан Астана қаласы Алматы ауданының Қорғаныс істері жөніндегі басқармасында бас маман болып жұмыс істейді. Гүлжанның қызметі – мемлекеттік мекемедегі жауапты және маңызды қызмет. Оның жолдасы Саят «Қазақтелеком» акционерлік қоғамында инженер қызметінде. Саят та отбасының ажырамас бөлігіне айналып, күйеу бала ретінде үйдің ыстық-суығына ортақтасып, ата-енесінің еңбегін үлгі тұтып келеді. Осындай шуақты шаңырақтың берік бірлігі мен Нәжмиден ағаның азаматтық биік болмысы тек жақындарының ғана емес, бүкіл ауылдастарының ықыласына бөленген.
      Осынау берекелі шаңырақтың жарастығына сүйсініп, Нәжмиден Боранбайұлының парасатты болмысы мен еселі еңбегіне шынайы құрмет білдірген ауылдас қарындасы, Сілеті орта мектебінің директоры Алмагүл Тұңғатқызы ағасының асыл қасиеттерін жырмен өріп, өзінің жүрекжарды ақ тілегін кестелі жыр жолдарымен сабақтайды:

      Нәжмиден Боранбайұлы, сіздің өміріңіз – қазақ даласының мәңгілік еңбегінің, адалдықтың және шаруашылық шеберлігінің жарқын дастан. Бестөбеден басталған балалық шағыңыз, Сілеті мен Фрунзе совхоздарындағы тынымсыз жылдарыңыз, «Боранбай» шаруа қожалығын 22 жыл бойы өркендеткен еңбегіңіз – бәрі келер ұрпаққа үлгі. Сіз сияқты азаматтардың арқасында қазақтың мал шаруашылығы дәстүрі сақталып, дамып келеді. Алдағы жылдарыңызда деніңізге саулық, шаруашылығыңызға өсім, отбасыңызға береке тілеймін. Ұрпақтарыңыз сіздің еңбегіңізді жалғастырып, ата-бабаның аманатын биікке көтерсін. Қазақтың кең байтақ даласы сіздің есіміңізді мақтанышпен еске алсын. Өміріңіз ұзақ болып, әр күніңіз шаттыққа толы болғай!