Ұлы Даланың төсінде уақыт көп сөйлеген, ал адам аз сөйлеп, ісімен бағаланған. Көшпелі жұрттың тіршілігіне тән сабыр, маңдай термен келген мәртебе, тіке мінез бен кең пейіл – қазақ баласының жаратылыс өзегі. Осындай дала мінезін бойына сіңіріп ер жеткен азаматтар елдің еңсесін тіктеп, туған жердің тынысына тіршілік нәрін құйып келеді. Солардың қатарында еңбегімен еленіп, білімімен танылып, бір қолымен кәсіп, бір қолымен руханият жүгін көтеріп жүрген өр тұлғалар бар.
      Осындай өмірдің әр белесіне тоқмейілсімей, алға ұмтылып, тағдыр салған жолға тәуекелдеп түсе білген санаулы жанның бірі – Тағаев Сұңғат Жаңабекұлы. Оның өмір жолы 1993 жылы 22 желтоқсан күні тарихы терең Жаңаарқа өңірінің таза ауасымен тыныстап, осы мекеннің мәрт мінезін бойына сіңіруден басталды. Тіршіліктің тар соқпағында сүрінбей, маңдай терін жерге тамызып, қай істі қолға алса да жауапкершілікпен атқаруға дағдыланған Сұңғат – әкеден дарыған еңбекқорлықты, анадан сіңген мейірім мен ұстаздық тәрбиені өмірлік болмысына негіз еткен зерделі де намысшыл азамат. Арғы түкпірінде үнемі «елге пайдам тисе екен» деген асыл ниет жатқандықтан, оның әр қадамы салмақты, әр шешімі ойлы әрі парасатты.
      Жаңаарқа – ежелгі Сарыарқа мен Ұлытаудың арасындағы тарихи көш жолдары түйіскен, бабалар ізі мен шежірелі сыбыры үзілмеген қасиетті өлке. Бұл мекен – ертеден ерлік пен мәрттіктің мектебі болған, әр төбесі мен әр бұлағы тарихтың қойнауынан сыр шертетін киелі қоныс.
      Сұңғаттың балалық шағы мен есейген ортасы ұлттық тәрбиенің кәусар бұлағынан бастау алды. Ол жастайынан атасы Тағайұлы Дуадақбай мен әжесі Әлкенқызы Рышкеннің тікелей тәрбиесін көріп, сол кісілердің мейірімге толы бауырында өсті.
      Ата-әжесінің ақ батасын алып, қазақы салт-дәстүр мен адамгершілік құндылықтарды жанына серік етіп өсуі оның азаматтық тұлғасының берік іргетасын қалады. Үлкендердің өнегелі әңгімелері мен асыл қасиеттерін бойына сіңірген ол, бүгінде сол алған тәрбиесін өмірлік темірқазығына айналдырған. Осынау текті ортадан алған тәлім Сұңғатты елжандылыққа, парасаттылыққа және биік адамгершілікке баулыды.
      Әке шаңырақ үшін асқар таудай тірек. Тағаев Жаңабек Дуадақбайұлы – өмір жолын жалғыз өз қамын күйттеуге емес, маңайына пайдалы болуға арнаған еңбек адамы. 1964 жылдың шілдесінде осы Жаңаарқа топырағында дүниеге келіп, бала күнінен темір мен техниканың тілін түсінуге бейім болып өсті. Кейін АО «КазТрансОйл» мекемесінде механик болып тұрақтап, жылдар бойы бір істің басын берік ұстап келеді. Мінезінде асығыстық жоқ, артық сәнқойлық та жоқ – сөзін қысқа қайырып, тірлігін тиянақты орындауды әдет қылған. Әкенің осындай байсалды болмысы Сұңғат санасына ерте сіңіп, «әр істің қадірін еңбектен іздеу керек» деген ұстанымға айналды.
      Ал ана – үйдің ғана емес, тұтас әулеттің мейірім шамшырағы. Сагденова Нағима Думанқызы Солтүстік Қазақстанның қоңыр желі есетін Волошинко ауылында 1963 жылы дүние келген. Тектілік пен ұстаздықты қатар арқалаған жан еді. Қырық жылдан аса уақытқа жуық ғұмырын мектеп қабырғасында өткізіп, талай шәкірттің жүрегіне жол тапты. Үйде де, қызметте де кісілік пен ізеттілікті серік етіп, жасты демеп, үлкенге құрмет көрсетуді өмірдің бұлжымас қағидасындай ұстанды.
      Тағдыр бір сәт сынап көрмей қоймайды. 2015 жылдың қараша айында жарық дүниемен қоштасқан анасы артында жылы сөзден, жақсы тәрбиеден тұратын ізін қалдырды. Оның орны босамағанымен, өнегесі өшкен жоқ. Сұңғат үшін ананың әр ақылы, әр сабырлы үндеуі – әлі күнге дейін жол көрсететін шамшырақ секілді.
      Отбасыда екі баланың бірі болып ержеткен Сұңғат әпкесі Қымбатпен бірге бауырласа өсті. Әпкесі бүгінде Астана төрінде отбасымен бірге тұрады. Нариманов Қайрат есімді жолдасы мемлекеттік қызметте жүріп, отбасылық тізгінді берік ұстап отырған азамат. Тұтас әулеттің арасындағы сыйластық, бір-біріне деген құрмет – бұл үйдің басты құндылығы.
      Қазақ «шаңырақ мықты болса – ұрпақ та берік» дейді. Сұңғат Жаңабекұлының мінезіндегі байыптылық, шешіміндегі қайсарлық, еңбегіндегі тиянақ – бәрі де сол берекелі үйдің тәрбиесінен бастау алды. Туған жерінің қою жусанды иісі мен ата-анасының маңдай тері оның өмір бойғы серігіне айналды.
      Адам баласының өрісі біліммен кеңейеді. Сұңғат Жаңабекұлы үшін оқу – жай ғана ақпарат жинау емес, ішкі мүмкіндігін тануға бағытталған үлкен мектеп болды. Ол әрбір жаңа мамандықты өмір талабына берілген жауап және жеке жауапкершілік ретінде қабылдап, өз қабілетін ұдайы шыңдап отырды.
      Оның алғашқы таным соқпақтары Жаңаарқа топырағындағы Н.К. Крупская атындағы орта мектепте басталды. 2000-2006 жылдар аралығындағы осы кезең болашақ азаматтың мінезін шыңдап, ұқыптылық пен жауапкершілікке тәрбиеледі. Ауыл мектебінің өнегеге толы ортасы оны сабақты құр жаттамай, әр нәрсенің түп-төріне үңілуге баулыды. 2007 жылы білімге құштарлығы оны Қарағанды қаласындағы «Дарын» мамандандырылған мектебіне жетеледі. Мұнда ол бәсекелестікке толы ортада табандылық танытып, жетістікке тек таза еңбекпен жетудің маңызын ұғынды.
      2011 жылы мектепті тәмамдаған соң, Қарағанды мемлекеттік университетінің «Радиотехника, электроника және телекоммуникация» мамандығын таңдады. Техниканың тілін меңгерген ол құрғақ теориядан гөрі әр формуланың өмірлік қолданысына басымдық берді. Десе де, ол бір ғана бағытпен шектелмей, 2015 жылы «Болашақ» университетінде «Заң» мамандығы бойынша білімін жалғастырды. Бұл қадам оның болмысындағы есеп пен дәлдікті құқықтық әділдікпен ұштастыра білуге деген ұмтылысын көрсетті.
      Уақыт өте келе, өндіріс пен тәжірибенің тереңіне бойлаған Сұңғат 2023 жылы Қарағанды мемлекеттік техникалық университетіне «Мұнай ісі» мамандығына оқуға түсті. 2025 жылы үшінші жоғары білімін алып шыққан ол кәсіби деңгейін халықаралық дәрежеде толықтыру мақсатында 2024 жылы Қытайдың Сиань қаласында біліктілігін арттырып қайтты.
      Бүгінде Сұңғат Жаңабекұлы – техниканы, заңды және өндірістік ғылымды бір арнаға тоғыстырған көпсалалы маман. Оның білім жолындағы табандылығы мен уақытты қадірлей білуі – кез келген биік межені бағындыруға болатынын дәлелдейтін өнегелі соқпақ.
      Білім – адамды шыңдайтын үлкен мектеп болса, еңбек – сол білімді сынап көретін өмір айдыны. Адамның шын болмысы, мінезінің салмағы, ұстанымының беріктігі көбіне маңдай тері төгілген жерде айқындалады. Сұңғат Жаңабекұлы үшін еңбек ешқашан тек табыс табудың жолы болған жоқ – ол өмірлік жауапкершілік, азаматтық борыш, өзіне жүктелген міндетке адал болудың бағдары іспетті еді.
      Тек бір орында тоқтап қалуды өз табиғатына лайық көрмеді. 2016 жылдан бастап ЖШС «Ютария LTD» өндірістік-инновациялық компаниясында инженер қызметін атқарып келеді. Мұнда өндірістің тынысын, техниканың иінін, өндірістік тәртіп пен жауапкершілік мәдениетін кеңінен меңгерді. Күнделікті жұмыс кейде көзге көрінбейді, бірақ оның ар жағында талмай істеген қол еңбегі, жүйелі ой, салмақты шешім жатыр. Қанша жыл өтсе де, бір істің басын ұстаған күйі табандылықтан танбауы – оның еңбек жолының ең үлкен ерекшелігі.
      Өндірістің күрделі үдерістерін игере жүріп, дүниеге кеңірек көз салуды да ұмытқан жоқ. 2024 жылы Қытайдың Сиань қаласында біліктілігін арттырып, жаңа технологиялық үрдістермен жақын танысты. Шетелдік тәжірибені құр қызықтаумен шектелмей, оны өз ортасына бейімдеп, жұмыс үдерісіне жарата білу – көкірегі ояу адамның талабы. Уақыт пен заман өзгерген сайын, кәсіп те жаңарады, ал оны игеру – іскердің міндеті. Ол осы жауапкершіліктен қашпай, керісінше өзін үнемі ілгері сүйреп отырды.
      Сұңғат Тағаевтың өмір жолындағы ең айқын белестердің бірі – кәсіпкерлікке батыл бетбұрыс жасап, туған жерінің өркендеуіне үлес қосуы болды. Ол 2019 жылы «Тағаев С.Ж.» жеке кәсіпкерлігін тіркеп, Жаңаарқа ауданында тіршілікке жан бітіретін бірнеше бағытты қатар өрбіте бастады. Бұл қадам тек іскерлік жоба ғана емес, ең алдымен елге және жерге деген жауапкершіліктің нақты жемісі еді.
      2013–2023 жылдар аралығында жинаған тәжірибесі мен кәсіби ұстанымы 2023 жылы жаңа белеске көтеріліп, Сұңғат аудан әкімінің грантын иеленді. Мемлекеттің бұл қолдауын тиімді пайдаланған кәсіпкер Жаңаарқа жұртына қолайлы жағдай жасау мақсатында өзіне-өзі қызмет көрсететін, заманауи қондырғылармен жабдықталған техникалық станция ашты. Тәулік бойы қолжетімді бұл орталық ауданның тұрмыс ырғағына серпін беріп, тұрғындардың шынайы ризашылығына бөленді.
      Сол жылы ол өңір халқының тұрмыс-дәстүрімен астасқан тағы бір маңызды нысан – «EmBuSU» моншасын пайдалануға берді. Қазіргі таңда бұл кешен халыққа қолжетімді бағада сапалы қызмет көрсетіп, жұртшылықтың демалатын сүйікті орнына айналды. Сонымен қатар, кәсіпкер күнделікті тұрмыста өте қажетті қызмет түрін де ұйымдастырды: үй маңынан арнайы өндірістік кір жуғыш машиналармен жабдықталған орталық ашып, үлкен көлемдегі заттар мен арнайы киімдерді жуу мәселесін шешті.
      Бұл жетістіктермен шектелмей, Сұңғат ауыл шаруашылығы саласына да білек сыбана кірісіп, «Сұңғат» шаруа қожалығын құрды. Қазіргі уақытта ірі қара мал басын өсіріп, шаруашылықты дамытуды қолға алған ол кәсіп пен жердің берекесін қатар ұстап келеді. Оның осы қажырлы еңбегі – елдің батасын алып, өңір экономикасына үлес қосуды мақсат еткен шынайы отансүйгіштіктің үлгісі.
      Туған жердің түтіні түзу ұшсын деген азаматтық ұстаным нақты істермен айшықтала түсуде. Соның жарқын көрінісі ретінде, 2025 жылы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында ерекше жоба жүзеге асырылды. Жомарт жүректі азаматтың өз қаражаты есебінен әрқайсысы 86,6 шаршы метрді құрайтын еңселі 4 тұрғын үй бой көтерді.
      Бұл баспаналар тек сапалы құрылыс қана емес, ел болашағына құйылған қомақты инвестиция және әлеуметтік жауапкершіліктің үлгісі болды. Бүгінде барлық нысандар мемлекет меншігіне толықтай өткізілді.
      Алдағы 2026 жылы бұл жаңа қоныстардың кілті мемлекеттік тізім бойынша кезекте тұрған отбасыларға салтанатты түрде табысталатын болады. Осылайша, Қарқаралы төсінде салынған бұл үйлер нешелеген шаңырақтың бақытты мекеніне айналып, ел игілігіне қызмет етпек. Мұндай қайырымды істер – туған жерге деген перзенттік махаббат пен шынайы жанашырлықтың айқын дәлелі.
      Кісі тек еңбекпен ғана емес, қоғамға деген жанашырлығымен де бағаланады. Сұңғат Жаңабекұлы Қарағанды қаласында өтетін кіші футбол чемпионатының жоғарғы лигасында Жаңаарқа жастарына демеушілік жасап, «Сарыарқа» командасына қолдау білдіріп келеді. Өскелең ұрпақтың бойында жігер, намыс, ойынға емес – өмірге деген жауапкершілік қалыптассын деген тілек бар. Өмірдің осы тарауы оның еңбек жолын ғана емес, адамдық болмысын айқындап берді. Қолынан келгенді тек өз қажетіне емес, ел игілігіне жарату – кез келгеннің үлесі емес. Сұңғат Жаңабекұлының еңбегі үнсіз, бірақ салмақты; даңғаза емес, бірақ мағыналы. Бір басына жетер жетістікпен тоқмейілсімей, әр ісінде елдің қажетіне қарай қадам басуы – оның азаматтық келбетінің айғағы.
      Адам өмірінің мәні кейде даңқта да, атақта да емес – шағын ғана шаңырақтың ішінде жиналған мейірім мен жылулықта жатады. Ер – түздің тірегі, әйел – үйдің шырағы, ұрпақ – өмірдің жалғасы. Қазақ осы ұғымды қастер тұтып, отбасыны киелі ұя деп қараған. Сұңғат Жаңабекұлы үшін де шаңырақ – сыртқа жарнамалауды қажет етпейтін, бірақ жүректің ең терең түкпірінде сақталатын ең қымбат әлем.
      Жары – Асанбекова Ғазиза Сағитқызы 1995 жылдың 8 наурызында, көктемнің нұрлы мерекесінде дүниеге келген. Бойында қазақ қызына тән ибалық пен парасаттылық ұштасқан оның болмысы нәзік, мінезі сабырлы, ал ой-өрісі өте терең.
      Жоғары білімді, жан-жақты маман болса да, бүгінде өзінің бар зейіні мен жылуын ұрпақ тәрбиесіне арнап, Әмре мен Әлидар есімді екі ұлын мәпелеп өсіріп отырған ардақты ана. Ол – өмірдің белестерін жарымен бірге иық тіресе еңсеріп келе жатқан адал серік, шаңырақтың құт-берекесін сақтаушы жан.
      Үйдің берекесін кіргізіп, әр істің ретін тауып, отбасының ішкі үйлесімін шеберлікпен үйлестіре білу – оның бойындағы ең асыл қасиеті. Сырт көзге байқала бермейтін, бірақ бүтін бір әулеттің бақытын баянды етіп, шаңырақтың шуағын еселеп отырған оның бұл еңбегі – шынайы даналық пен адалдықтың көрінісі.
      Бала – әкенің айтқанын емес, істегенін қайталайды. Сондықтан ол ұлдарының жүрегіне еңбекқорлықты, сабырды, намысты сіңіргісі келеді. «Жүрген жерінде пайдасы тисін, ешкімге зияны болмасын» деген тілек – оның ішкі үніндей. Балаларының әр қадамына сергек қарап, әр жетістігіне іштей қуанып, әр қиындығын сабырмен көтеруі – әкелік жүректің жылуы. Қазақ «Отағасы елге тірек болса, отбасы оған дем берер» дейді. Бұл сөз бұл шаңыраққа әбден үйлеседі.
      Қорытындылай келгенде, Сұңғат Жаңабекұлының жүріп өткен жолы – дабырасыз, бірақ мағыналы еңбекке, даңғазасыз, бірақ терең жауапкершілікке құрылған ғұмыр жолы. Ол өмірдің әр белесінде сөзден бұрын істі алға шығарып, білімді мақсатқа айналдырмай, тіршіліктің өз өзегіне дарыта білді. Бірнеше саланы қатар игеріп, кәсіп пен еңбектің жүгін нардай көтеріп жүрсе де, туған жерін ұмытпай, елге пайдалы болуды өмірлік ұстаным етіп келеді. Әке аманатына адал, ана тәрбиесіне берік, ұрпағына үлгі болар сабырлы мінезі – оның адамдық келбетінің айнымас негізі. Уақыт алдында даусын көтермей, еңбегімен сөйлеуді жөн көрген азаматтың өмір жолы – бүгінгі буынға өнеге, ертеңгі ұрпаққа қалдырылған тағылым.