Ыбырай мектептің шырағын жақса, Ахмет ұлтты ұйыстырар оқуды арқау етті, ал Мағжан «сүйген елін сүйрейтін» зерек буынды аңсады. Осы ұлы мұраттардың түйісер тұсы біреу: ұстазға құрмет – тек рәсім емес, рухтың заңдылығы. Сол рухани арнада соғыс салған ауыртпалықтан сынбай өтіп, білімнің қара шаңырағын тіреп тұрған тұлғалардың бірі – Сейтжанов Бекзатхан (Бекен). Оның ғұмыры – бір адамның өмірбаяны ғана емес, бүтін бір дәуірдің тынысы. Онда қиыншылықтың қақпаны да, еңбекпен шыңдалған жастық шақ та, шәкірт жүрегіне үміт еккен ұстаздық белес те бар. Бұл – «тағдырдан таяқ жесе де, таянып өтетін тауы бар» қазақы мінездің айқын үлгісі.
      Бекен Сейтжанов 1930 жылдың қаңтарында киелі Тараз өңіріндегі қасиетті Айша бибі ауылында дүниеге келген. Оның балалық шағы соғыстың қалың көлеңкесінде өтіп, ол дала заңымен ерте есейді. Ел басына күн туған сол жылдары әкесі Сейтжан Әбішұлы Ұлы Отан соғысына аттанды. Майданның от-жалынының ішінде үш жарым жыл жүріп, Ұлы Жеңіске небәрі 16 күн қалғанда оққа ұшты. Бұл – бір шаңырақтың ғана емес, тұтас елдің қасіреті еді. «Қара қағаз» келген үйдің жарасы жазылмайды, бірақ әкеден қалған соңғы хаттағы: «Бәрі жақсы, жақында келемін», – деген бір ауыз үміт бала Бекеннің бойындағы қайсарлықтың өзегіне айналды.
      Соғыс жылдары Бекен небәрі 11–12 жасар бала болса да, тылдың тауқыметін қайыспай арқалады. Азық-түлік пен шикізат өндірісіне араласып, ел еңсесін көтеруге атсалысты. Маңдай терімен соғыстағы сарбаздың аманатын, үйдегі ананың наласын, ауыл жұртының мұңын бірдей көтерді. Қазақ «жетім көрсең, жебей жүр» десе де, сол қиындық оны жігерге жүгіндіріп, намысқа суарып өсірді.
      Осынау сын сағатта ол жалғыз емес еді. Аяулы анасы Күлпаршынмен бірге тізе қоса отырып, тылда білек сыбана еңбек етті. Күлпаршын ананың төзімі мен таусылмас қайраты – Бекеннің бойына күш беріп, қиындыққа қарсы тұрар қорғанына айналды. Анасының да тылда күнді түнге жалғап істеген ерен еңбегінің арқасында олар жоқтыққа мойымай, жеңіс күнін жақындатуға зор үлес қосты. Ананың ақ сүті мен адал еңбегі ұштасқан бұл қажырлы жолда Бекен ерте есейіп, қара нардай қайыспас мінез қалыптастырды.
      Өмірдің осындай ащы сабағы оның бойына екі қасиетті – еңбектен қашпау мен үміт үзбеуді дарытты. Тылдағы бейнеттің әр күні оған «ел болу – ұлы міндет» екенін ұқтырды. Кейін мемлекет тарапынан берілген бірнеше медальдар сол бала күнгі табандылықтың, ел іргесін бекітуге қосқан үлестің заңды белгісі болды. Әкесі Сейтжанның қаза тапқан жерін кейін ұрпағы іздеп тауып, алыстағы Еуропадан атасының аты-жөні жазылған құлпытас пен Тараздың бір уыс топырағын жеткізуі – әулет жадындағы ең тебіреністі сәт болып қалды.
      Өмірдің ащы сабақтары оның бойына еңбектен қашпау мен үміт үзбеудей қос қасиетті қатар дарытты. Тылдағы бейнеттің әр күні жас Бекен үшін «жұрт болып жұмылудың» шынайы мектебіне айналып, «ел алдындағы міндет» ұғымын көкейіне ерте ұялатты. Оның сол жылдардағы табандылығы мен ел еңсесін тіктеуге қосқан үлесі кейіннен мемлекеттік бірнеше медальдармен лайықты бағаланды. Әулет жадындағы ең тебіреністі сәт – арада жылдар салып, ұрпағының Еуропадан әкесінің қаза тапқан жерін тауып, Тараздың бір уыс топырағы мен баба есімі қашалған құлпытасты алып келуі болды.
      Бекен Сейтжановтың еңбек жолын тек қызметтік тізіммен шектеу – теңізді тамшымен өлшегенмен бірдей. Соғыстан кейінгі қиыншылық заманда ол қазақтың байырғы сабыры мен қайратын бойына сіңіріп, тылдағы ерте еңбегін болашақ ұстаздық жолының рухани іргетасына айналдыра білді. Ол білімді бір сәттік абырой емес, елді алға сүйрейтін ақылдың сәулесі мен мінездің беріктігі деп ұқты. Шерхан Мұртазамен бірге интернат қабырғасында тәрбиеленіп, Жамбыл өңіріндегі көне мектеп пен педагогикалық училищеде білімін шыңдады. Алайда оның ізденіске толы білім жолы мұнымен шектелмеді.
      Рухани өсудің келесі бір маңызды белесі ретінде Талғар кәсіптік ауыл шаруашылығы техникумына қадам басты. Бұл оқу орны оның бойындағы техникалық шеберлігінің кәсіби біліктілігін жаңа деңгейге көтерді. Аталған техникумды ойдағыдай тәмамдау арқылы ол тек диплом алып қана қойған жоқ, сонымен бірге өндіріс пен педагогиканың тілін тең меңгерген, кемелденген маман ретінде қалыптасты. Бұл үш белес – оның тұлғалық іргетасын қалап, мінезін шыңдаған және кәсіби бағыт берген біртұтас рухани арна іспеттес болды. 
      Жастайынан зеректік пен еңбекқорлықты серік еткен Бекен атамыз шәкірт тәрбиелеуді өмірлік мұратына айналдырды. Жыраулар айтқан «ел іші – алтын бесік» болса, сол бесіктің басты тербеткіші – ұстаз. Оның еңбегі көзге бірден шалынбағанымен, ұлттың өзегіне ұялайды: бүгінгі айтылған әділ сөз ертеңгі тұтас қауымның мінезіне айналатынын ол терең сезінді. Осы жолда абыройлы қызмет етіп, ауыл мектебінде директордың орынбасары ретінде танылды.
      Бекзатхан Сейтжанов ұйымдастырушылық қабілеті мен әділдігі арқылы әріптестеріне үлгі, шәкірттеріне өнеге бола білді. Оның талапшылдығы даурықпа мінезден емес, жүйелі тәртіптен бастау алатын. Ол қаталдықты жалаң күшке айналдырмай, қамқорлықты босаңдыққа ұластырмай, алтын тепе-теңдікті сақтай білді. Бас иер тәртіпті ту етіп, бала санасына біліммен бірге уақыттың қадірі, еңбектің нарқы мен уәденің салмағы сынды елдік өлшемдерді сіңірді.
      Білім саласына қосқан өлшеусіз үлесі үшін иеленген «Халыққа білім беру ісінің үздігі» атағы – жылдар елегінен өткен адал қызметінің айқын мөрі. Абайдың еңбек туралы тоқтамы мен Шәкәрімнің ар-ождан туралы өсиеті дәл осындай тұлғаның болмысымен үндес келеді. Ол өз еңбегін өзінен жоғары қоймағанымен, сол бейнеттің өзін қасиет деп ұқты.
      Уақыт өте келе ұстаздың өрісі кеңейіп, Тұрар Рысқұлов, Сарысу және Жамбыл аудандарымен қатар, Жамбыл қаласындағы бірнеше ауыл шаруашылық техникумдары мен кәсіптік-техникалық оқу орындарында дәріс беріп, маман даярлау ісіне өлшеусіз үлес қосты. Бұл оның «бір ауылдың аясында» қалып қоймай, кәсіби білімнің шамын жағып, жас буынға даңғыл жол ашқанының айғағы. Ұстаздың шын дәулеті – жинаған дүниесінде емес, өзі жаққан сәуленің қаншама жүректі жарықтандырғанында болса керек. Бүгінде оның тәлімін алған шәкірттері елдің әр түкпірінде абыройлы еңбек етіп, ұстаз есімін құрметпен еске алады.
      Бекен ағайдың қоғамдық және кәсіби белсенділігі тек мектеп қабырғасымен шектелген жоқ. Ол кеңес дәуірінде ауыл шаруашылығы мамандарын қысқа мерзімде даярлайтын арнайы оқу орнын ашып, оның жұмысын жүйелі жолға қойды. Бұл бастама сол кезеңдегі өндіріс пен кадр тапшылығы мәселесін шешуде стратегиялық маңызға ие болды. Үкімет тарапынан бұл қадам жоғары бағаланып, тиісті атақ берілді және оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайту үшін жап-жаңа жап-жаңа екі жүк көлігі мен бірнеше арнайы оқыту техникалары және тракторлар бөлінді.
      Бұл тәжірибе кейіннен Тараз қаласындағы «Бағыт Тараз» жұмысшы мамандықтарын даярлайтын оқу орталығының негізін қалаумен жалғасын тапты. Бекен ағай аталған орталықтың негізін қалаушылардың бірі ретінде инновациялық бағыттағы мамандықтарды оқыту ісін ұйымдастырды. Соның нәтижесінде мыңдаған жас маман кәсіби біліктілік алып, тұрақты жұмыспен қамтылды. Ұстаздың бұл еңбегі инновациялық білім мен нақты өндірісті ұштастырудың нәтижелі үлгісіне айналды.
      Бекен Сейтжановтың принципшілдігі мен мәселені нақты қоя білетін қайсар мінезі туралы естеліктер көп. Соның бірі — ауыл шаруашылығы мектебіне басқарма басшысы Виктор Ким келгенде болған оқиға. Сол кезде ұстаз шәкірттердің жағдайын батыл жеткізіп: «Ірі қараның төлі ағаш еденде жатқанда, сол малдың бабын табатын болашақ мамандардың суық бетонның үстінде отырып оқуы сізді алаңдатпай ма?» – деген сөзімен оқу корпусындағы жағдайды жақсарту туралы өте орынды әрі қажетті ұсыныс жасайды. Бұл сөздері арқылы ол білім алушыларға тиісті жағдай жасаудың маңыздылығын нақты дәлелдермен көрсетіп берді.
      Намысқа суарылған бұл уәж басшыны селт еткізгені сонша, санаулы сағаттың ішінде арнайы мамандар келіп, мектепте күрделі жөндеу жұмыстарын бастап кеткен екен. Бұл – жай ғана ғимараттың кейпін жаңарту емес, ұстаздың әділ сөзі арқылы шәкірттерге деген шынайы құрметтің жеңіп шыққан сәті еді. Білім ордасының заман талабына сай кейіпке енуіне мұрындық болған бұл батыл қадам – ұлт болашағы үшін жасалған игі істің нышаны ретінде жұрт жадында мәңгі сақталып қалды.
      Бекзатхан Сейтжановтың қайраткерлік тұлғасы тек білім беру саласымен шектелмей, оның бойындағы азаматтық ұстаным елдің мұң-мұқтажы мен халықтың жанайқайын жоғары мінберлерден батыл жеткізе білуімен ерекшеленді. Ол – қарапайым еңбек адамының құқын қастерлеп, мүддесін түгендеген ел арашашысы болды. Облыстық деңгейдегі алқалы жиындарда ел көкейіндегі түйткілді мәселелерді бүкпесіз жайып салып, шындықты шырылдап айтатын оның мысы басым, сөзі өтімді еді.
      Билік басындағыларға халықтың талабын шұғыл орындатуға ықпал ете алатын қайсар мінезі мен турашылдығы дүйім жұрттың мерейін өсіріп, оған деген зор сенімді ұялатты. Ол – «бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ» деген бабалар аманатын арқалап, әділетсіздікке қарсы тұруды өз өмірінің басты қағидасына айналдырған нағыз ұлтжанды тұлға ретінде танылды.
      Бекен атамыз 2012 жылдың 15 қыркүйегінде пәниден бақиға озды. Бірақ қазақ «жақсының аты өлмейді» дегендей, оның артында өшпес із, өнегелі ғұмыр мен берекелі әулет қалды. Оның өмірбаяны – адал еңбек пен ұлт тәрбиесіне арналған жарқын үлгі.
      Бұл ғұмырдың ең жұмсақ, әрі ең берік тұғыры – оның өз шаңырағы еді. Бекен ағай мектепте шәкірт ойын оятса, үйде сол парасаттың екінші арнасы – кісіліктің негізін қалады. Шаңырақтың шырағын маздатып, мейірімнің мәйегін ұйытқан жары – Сейтжанова Меңсұлу. Ол алғашқы жылдары тігін ісімен айналысып, кейіннен балабақшада тәрбиеші болып қызмет атқарып, зейнетке шықты. Бекен ағайдың ұстаздық жолдағы жетістіктері мен биік абыройының артында әрқашан жары Меңсұлудың парасатты қолдауы мен ерен еңбегі тұрды. Ол әулеттің ішкі бірлігін сақтаған алтын қазығына айналды.
      Екеуінің жарасымы бірін-бірі толықтырған қос қанаттай болып, өмірдің кез келген дауылына төтеп берді. Осы берекелі отбасынан алты ұл өсіп-өнді. Бекен ағай мен Меңсұлу апай балаларына тек сөзбен емес, өз мінездерімен өнеге көрсетті: еңбекке адалдық, уәдеге беріктік және үлкенге ізет – бұл үйдің жазылмаған заңы еді. Бүгінде алты ұлдың барлығы жоғары білім алып, өз салаларының маманы атанды. Олар қазіргі таңда «ұлын ұяға, қызын қияға» қондырып отырған үлгілі отағасылары.
      Бүгінде сол алты ұлдан тараған 21 немере мен 40 шөбере ата жолын лайықты жалғап, үлкен әулеттің мерейін асырып отыр. Бұл – бір жүректен бастау алған асыл тәрбиенің сапалық сабақтастығы. Бекен ағай мен Меңсұлу апайдың ұрпағына қалдырған асыл мұрасы – бойларындағы қаз-қалпында сақталған сыйластық, еңбекке деген адалдық пен үлкеннің батасын ардақтайтын тектілік. Олардың отбасы – ұстаздық қасиет пен кісілік келбеттің ұрпаққа ұласқан тірі шежіресі.
      Бекзатхан Сейтжановтың ғұмырын түйіндегенде, оны атақ-даңқпен емес, адал амалмен өлшейтін қазақы таразыға салған әділ. Ол қиындықты дабыра қылмай, еңбекті міндет санамай, ұстаздықтың киесін өмір бойы қастерлеп өтті. Бүгінде оның есімі тек қағаз бетіндегі дерек емес, шәкірт санасындағы сөнбес сәуле, әулет ішіндегі берік ұйытқы және туған жер топырағына сіңген өнеге болып қала бермек.
      «Ұстазы жақсының – ұстамы жақсы» деген бабалар сөзі Бекен атамыздың болмысымен қайта тірілгендей. Оның жүріп өткен жолы –кейінгі толқын үшін таусылмас ғибрат, табандылықтың нағыз мектебі.