Бірімжан Айшолпан Қайыргелдіқызы

Рейтинг:

Білім беру саласының ардагері, бастауыш сынып мұғалімі

Ғибратты ғұмыр, өнегелі ұрпақ

      Тағдыр мен еңбек, парасат пен сабыр тоғысқан ғибратты ғұмыр иесі – Бірімжан Айшолпан Қайыргелдіқызы. Оның есімі тек бір әулеттің ғана емес, тұтас бір ұрпақтың тәрбиесі мен тағылымына айналған тұлғалардың қатарынан орын алады. Өмірдің сан тарау жолында өз орнын таба білген, адамдық биіктікті бәрінен жоғары қойған жандар қашанда ел жадында сақталады. Айшолпан Қайыргелдіқызы да сондай жандардың бірі.
      Адам ғұмырының мәні туралы ұлы ойшыл Әл-Фараби «Адамға ең әуелі білім емес, тәрбие берілуі керек» деген еді. Осы бір терең ойдың астарында тұтас ұлттың болашағы жатқандай. 
      Айшолпан Қайыргелдіқызының болмысы мен бітімінен осы тәрбиенің, осы парасаттың лебі анық сезіледі. Оның өмір жолы – тек жеке бастың емес, қоғамдық мәні бар, ұрпаққа өнеге болатын жол. Себебі, шынайы өмірдің өзі кейде ең көркем шығармаға айналады.
      Уақыт алға жылжыған сайын адамнан тек кәсіби шеберлік емес, рухани тереңдік те талап етіледі. Абай Құнанбайұлы «Толық адам» ілімінде адам баласының кемелдікке жетуі үшін ақыл, қайрат, жүрек үшеуінің бірлігін алға тартады. Айшолпан Қайыргелдіқызының өмірлік ұстанымдары осы үш қасиеттің үйлесімін айқын аңғартады. Ол тек өз ісінің маманы ғана емес, айналасына жылулық сыйлай білетін, адамгершілікті ту еткен жан.
      Қазақ даласында «Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» деген қанатты сөз бар. Бұл сөздің мәні – артында із қалдырған, өнеге қалдырған адамның ғұмыры ешқашан ұмытылмайды дегенге саяды. Айшолпан Қайыргелдіқызы да өз еңбегімен, өмірлік жолымен кейінгіге үлгі боларлықтай із қалдырған тұлға. Оның өмірі – қарапайымдылық пен биіктіктің, еңбек пен адалдықтың үйлесімді көрінісі.
      Ұлы педагог Ыбырай Алтынсарин «Кел, балалар, оқылық» деп білімге үндесе, сол білім мен тәрбиені өмірмен ұштастыра білген жандар ғана шын мәнінде қоғамның тірегіне айналады. 
      Айшолпан Қайыргелдіқызы осындай тірек бола білген, өз өмірін мағыналы етіп қалыптастырған, тағдырдың қандай сынағы болса да мойымай қарсы алған қайсар жан.
      Оның есімі – сабыр мен салмақтың, ізгілік пен еңбектің символындай. Осындай жандар арқылы қоғамның рухани діңгегі нығаяды, ұлттың болашағы айқындалады. Сондықтан да Айшолпан Қайыргелдіқызының өмір жолына үңілу – тек бір адамның тағдырын тану емес, тұтас бір дәуірдің, бір ұрпақтың болмысын тану болып табылады
      Адам тағдыры – бір қарағанда жеке бір ғұмырдың шеңберінде ғана өтетіндей көрінгенімен, шын мәнінде ол тұтас қоғаммен, заманмен, ұрпақпен сабақтасып жататын күрделі құбылыс. Осы тұрғыдан келгенде, Бірімжан Айшолпан Қайыргелдіқызының есімі тек белгілі бір ортада ғана емес, өзінің айналасына сәуле шашқан, өнегелі өмір сүрген жан ретінде айрықша мәнге ие. Оның болмысына үңілген сайын қарапайым тіршіліктің өзінен үлкен парасат табуға болатынын аңғарасың.
      Қазақ халқы қашанда адамды оның атақ дәрежесімен емес, ісімен, мінезімен, кісілігімен бағалаған. «Адамның күні адаммен» деген нақыл да осыдан туған. Айшолпан Қайыргелдіқызының өмірлік ұстанымдары осы халықтық өлшемдермен үндесіп жатыр. Ол қай ортада болса да, ең алдымен адамдық келбетін биік ұстауды мақсат еткен жан. Мұндай қасиет екінің біріне бұйыра бермейді, ол – тәрбие мен ішкі мәдениеттің жемісі.
      Ұлы Абай «Пайда ойлама, ар ойла» деп адам баласының рухани биіктігін бірінші орынға қояды. Бұл сөздің өміршеңдігі – оның әр дәуірде өз маңызын жоғалтпайтындығында. Айшолпан Қайыргелдіқызының өмір жолына көз жүгіртсеңіз, дәл осы ұстанымның нақты көрінісін байқауға болады. Ол үшін адал еңбек, таза ниет, шынайы қарым қатынас – ең басты құндылықтар. Уақыттың сынына төтеп беру үшін адамға тек білім мен тәжірибе жеткіліксіз, оған қоса сабыр мен төзім қажет. Қазақта «Сабыр түбі – сары алтын» деген сөз бекер айтылмаған. Айшолпан Қайыргелдіқызының өмір жолы осы сөздің мәнін айқындай түсетіндей. Қандай жағдай болмасын, ол асығыс шешім қабылдамай, әр істің байыбына барып, сабырмен әрекет ете білген.
      Мұхтар Әуезов «Адам мен адамды теңестіретін – білім» десе, сол білімді өмірде дұрыс қолдана білу – нағыз шеберліктің белгісі. Айшолпан Қайыргелдіқызы тек алған білімін ғана емес, өмірден түйген тәжірибесін де орнымен пайдалана білген жан. Оның әрбір іс әрекетінен ұқыптылық пен жауапкершілік айқын көрінеді. Қазақ қоғамында әйелдің, ананың орны әрқашан биік болған. «Ана – өмірдің шуағы» деген сөздің астарында үлкен мән жатыр. Айшолпан Қайыргелдіқызы да осы ұлы ұғымды өз болмысымен дәлелдей алған жан. Оның бойындағы мейірім мен қамқорлық, төзім мен даналық – аналық қасиеттің жарқын көрінісі.
      Адамның шынайы бағасы оның артында қалдырған ізімен өлшенеді. Бұл тұрғыдан алғанда, Айшолпан Қайыргелдіқызының өмірі – мағынасы терең, тағылымы мол жол. Ол өзінен кейінгіге тек сөзбен емес, іспен үлгі көрсете білді. Осындай жандардың ғұмыры әрқашан құрметке лайық, себебі олар уақыт өткен сайын мәнін жоғалтпайтын құндылықтарды бойына сіңіре білген. Сондықтан да Бірімжан Айшолпан Қайыргелдіқызының есімі – тек бір адамның аты ғана емес, ол – еңбектің, адалдықтың, адамгершіліктің символы. Оның өмір жолы туралы айту – сол қасиеттерді дәріптеу, ұрпақ санасына сіңіру деген сөз.
      Айшолпан Қайыргелдіқызының өмір жолында білім алу кезеңі ерекше мәнге ие. Себебі адам баласының кейінгі тағдырына бағыт беретін негізгі тірек – осы білім мен тәрбие. Ол алғашқы сауатын Омбы облысы, Исилькүл ауданына қарасты Қасқат ауылындағы орта мектепте ашып, 8-сыныпқа дейін туған топырағында білім алды. Ауыл мектебіндегі қарапайым орта, ұстаздардың талапшылдығы мен шынайы жанашырлығы оның бойында жауапкершілік пен еңбекқорлық қасиеттерді ерте қалыптастырды. Сол кезеңдегі ауыл баласының тұрмысы жеңіл болмағаны белгілі. Соған қарамастан, білімге деген құштарлық оны алға жетелеп отырды.
      Кейін білімін жалғастыру мақсатында Петропавл қаласына барып, №1 мектеп-интернатта 9–10 сыныпты аяқтады. Бұл – жасөспірім қыз үшін үлкен өмірге жасалған батыл қадам еді. Туған жерден жырақта жүріп білім алу, жаңа ортаға бейімделу, өзін дәлелдеу – мұның барлығы жігер мен табандылықты талап етеді. Осы жылдары оның мінезі шыңдалып, өзіне деген сенімі арта түсті. Білім жолындағы ізденісі оны Петропавл педагогикалық институтына алып келді. Мұнда ол бастауыш білім беру мамандығын таңдап, болашақ ұстаз ретінде қалыптасты. Ұстаздық – жай ғана мамандық емес, ол – ұрпақ тәрбиесіне жауапты қасиетті жол. Осы жолды саналы түрде таңдауы оның болмысындағы адамгершілік пен жауапкершіліктің айғағы еді.
      Еңбек жолының алғашқы баспалдағы 1985 жылы Қорған облысы, Половин ауданы, Башкир ауылында басталды. Кейін еңбек жолы Қостанай облысы Димитрово орта мектебінде жалғасты. Бұл – жас маман үшін үлкен өмір мектебі болды. Ауыл мектебіндегі ұстаздық қызмет сырт көзге қарапайым көрінгенімен, оның жүгі ауыр. Мұнда әр бала – бір әлем, әр тағдыр – бір үміт. Айшолпан Қайыргелдіқызы осыны терең түсініп, әр шәкіртінің жүрегіне жол табуға тырысты. Ол үшін сабақ беру тек бағдарлама орындау емес, баланың тұлға болып қалыптасуына ықпал ету болатын.
      Сол жылдары ауыл жағдайы қиын болса да, Айшолпан Қайыргелдіқызы адал еңбегімен әр сабағын қызықты өткізіп, оқушы ықыласын тарта білді. Ол Ыбырай Алтынсарин айтқандай, шәкірт жүрегінде өшпес із қалдырған нағыз ұстазға айналды.
      1985–1989 жылдар аралығында осы мектепте табысты еңбек етіп, үлкен тәжірибе жинақтады. Ұжыммен тіл табысу, ата-анамен байланыс орнату, әр баланың қабілетін ашу – осының бәрі оның күнделікті еңбегінің бір бөлігіне айналды. Бұл кезең оның кәсіби тұрғыдан ғана емес, тұлғалық тұрғыдан да қалыптасуына ықпал етті. Кейін ол аудандық ана мен баланы қорғау инспекторы және қазақ тілі әдіскері қызметіне ауысты. Бұл – мүлде басқа бағыттағы, бірақ адам тағдырымен тығыз байланысты қызмет. Мұнда ол тек маман ретінде емес, жанашыр жан ретінде танылды. Қиын жағдайға тап болған отбасыларға қолдау көрсету, балалардың құқықтарын қорғау – үлкен жауапкершілікті талап етеді. Қазақта «Бір балаға қамқор болу – бір ұлтқа қамқор болумен тең» деген ұғым бар. Осы жауапкершілікті терең сезінген ол әрбір іске жүрекпен қарады.
      1991 жылы жолдасының артынан Алматы қаласына қоныс аударып, өмірінің жаңа кезеңін бастады. Үлкен қалаға бейімделу, жаңа ортаға сіңісу – кез келген адамға оңай емес. Алайда ол бұл сыннан да абыроймен өтті.
      Президенттік балабақшада қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып еңбек етті. Бұл кезең оның ұстаздық жолының жаңа бір белесі болды. Балабақшадағы тәрбие – адам өмірінің іргетасы. Сол себепті ол бүлдіршіндердің бойына ана тілінің нәрін сіңіруге, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге ерекше мән берді. Баламен жұмыс істеу – үлкен шыдамдылық пен мейірімділікті талап етеді. Ол осы қасиеттерді бойына жинақтай отырып, әр баланың жүрегіне жылулық сыйлай білді.
      Содан кейін ол Алматыдағы Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінде маман болып еңбек етті. Мемлекеттік деңгейдегі жауапты жұмыстар, құжат айналымы мен ұйымдастыру істері оның кәсіби біліктілігін арттырып, білім саласын дамытуға үлес қосуына мүмкіндік берді.
      Кейін Достық үйінде, Қазақстан Достығы ассамблеясында қызмет атқарып, қоғамдағы бірлік пен татулықты нығайту жолында еңбек етті. Бұл ортада түрлі ұлт өкілдерімен жұмыс істеп, олардың арасындағы өзара түсіністікті арттыруға үлес қосты. Оның сабырлы мінезі, байсалды болмысы бұл қызметте ерекше бағаланды. Айшолпан Қайыргелдіқызы қай қызметте болса да, өз ісіне адал болды. Еңбегі елеусіз қалған жоқ. Ол «Мерейлі отбасы-2023» байқауының жүлдегері атанып, көпшілікке үлгі болды. Сонымен қатар «Ұрпақтан ұрпаққа» атты кітап жазып, өзінің өмірлік тәжірибесін кейінгіге аманат етті.
      Айшолпан Қайыргелдіқызының өміріндегі ең бір қастерлі, ең бір мәнді тұғыр – оның отбасы. Қазақ ұғымында отбасы тек бір шаңырақтың аясындағы тіршілік емес, ол – тұтас бір әулеттің жалғасы, ұрпақ сабақтастығының алтын көпірі. Осы тұрғыдан алғанда, Айшолпан Қайыргелдіқызының ғұмыры – тек қызмет пен қоғамдық еңбектің ғана емес, өнегелі отбасының да айқын көрінісі.
      Оның өмірлік серігі Бірімжан Омархан Тайшықұлы – елге еңбегі сіңген, саналы ғұмырын жауапты қызметтерге арнаған азамат. Ол еңбек жолында бас агроном болып, аудандық партия комитетінің басшысы қызметтерін атқарған. Сонымен қатар Жоғарғы партия мектебінде білім алып, кейін КИМЭП оқу орнын қызыл дипломмен тәмамдаған. Оның кәсіби білімі мен басқарушылық қабілеті жоғары бағаланып, ауыл шаруашылығы министрінде, админстрация Президенті ҚР, Премьер-министр орынбасарының кеңесшісі сынды жауапты қызметтерге дейін көтерілді. Сондай-ақ, Еуропалық Одақтың TACIS бағдарламасының Қазақстан Республикасындағы Ұлттық директоры ретінде де табысты еңбек етті. Бүгінгі таңда еңбек демалысындағы зейнеткер. Қазіргі уақытта Астана қаласы, Сарайшық ауданының Ардагерлер кеңесінің төрағасы қызметін атқарады.
      Осындай парасатты әке мен мейірімді ананың тәрбиесін көрген ұрпақ та осал болмасы анық. Айшолпан Қайыргелдіқызының балалары – әрқайсысы өз жолын тапқан, білім мен еңбекті серік еткен азаматтар. Тұңғышы Азамат – жоғары білім алып, Нархоз университетінің магистратурасын тәмамдаған. Бүгінде халықаралық компанияда басшылық қызмет атқарып, іскерлік пен кәсібиліктің үлгісін көрсетіп отыр. Оның жары Айгеріммен бірге Абылай, Таймұрад, Райымбек есімді ұлдарын тәрбиелеп отыр. 
      Отбасындағы тағы бір ұлы Марат – білімге ерекше ден қойған, ізденімпаз жан. Ол мектепті «Алтын белгімен» аяқтап, КБТУ-да білім алған. Кейін Шотландияда магистратураны тәмамдап, Лондонда қызмет еткен. Бүгінде АҚШ-та Қазақстан елшілігінде еңбек етіп, ел мүддесіне қызмет етуде. Оның жары Аидамен бірге Жақып есімді ұлды тәрбиелеп отыр.
      Ұлы Саян да білім мен еңбекті қатар ұштастыра білген азаматтардың бірі. Ол КИМЭП университетін тәмамдаған соң, Лондон және АҚШ-да жоғары оқу орындарында білім алды. Кейін Сингапур мемлекетінде абыройлы қызмет атқарды. Қазіргі таңда Дүниежүзілік банкте жетекші маман ретінде еңбек етіп жүр.
      Келесі ұлы Аян – Назарбаев университетінің түлегі. Ол Лондонда білім алып, кейін АҚШ-та магистратурада оқыған. Қазіргі таңда жеке кәсіпкер ретінде өз ісін жүргізіп келеді. 
      Отбасының кенжесі Ернар да білімді, ізденімпаз жас ретінде қалыптасқан. Ол да Назарбаев университетін тәмамдап, Лондонда тәжірибе жинақтаған. Бүгінде жеке кәсіпкерлікпен айналысып, өз жолын қалыптастырып келеді. Әр баласының өз алдына бір тұлға болып қалыптасуы – ата-ананың берген тәрбиесінің нәтижесі. Қазақта «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген дана сөз бар. Айшолпан Қайыргелдіқызы мен оның жары өз балаларына тек білім ғана емес, өмірлік бағыт, адамдық құндылықтарды дарыта білді. Соның арқасында олардың әрқайсысы қоғамда өз орнын тапқан, елге пайдасын тигізіп жүрген азаматтарға айналды.
      Қорытындылай келгенде, Бірімжан Айшолпан Қайыргелдіқызы – саналы ғұмыр кешкен, еңбегімен де, тәрбиесімен де үлгі бола білген жан. Осындай өнегелі өмір иесіне ұзақ ғұмыр, мықты денсаулық, отбасының амандығын тілейміз. Ұрпағының қызығын көріп, еңбегінің жемісін көре берсін, әрдайым абырой биігінен көріне берсін деген ақ тілегімізді білдіреміз.
Оставить комментарий
  • Ваше имя*:

    E-Mail*:

  • Комментарий*:

  • Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив

Последние комментарии

18 октября 2026 10:18
Зинаида
Сара Жаманбайқызы! Сіздей өнерді жүрегімен сүйіп, кейінгі ұрпаққа насихаттап жүрген жанның еңбегі қашанда бағалы....
14 октября 2026 19:09
Алёна
Самый лучший врач в городе Шымкент...
6 октября 2026 14:18
Зухра Зуфаровна
Сергей Михайлович — руководитель, которого я вспоминаю с особым уважением и благодарностью. Я сама была ученицей этой...