Нетулдаев Сапарғали Мәстетбайұлы

Рейтинг:

Білім беру саласының еңбек ардагері, жоғары санатты математика пәнінің мұғалімі, 1982–2000 жж. 
№66 Шөмішкөл орта мектебінің директоры, 2000–2008 жж. 
№21 Қамыстыбас орта мектебінің директоры, 2008–2022 жж. №76 Аққұлақ негізгі мектебінің директоры,
«Ы. Алтынсарин» төсбелгісінің иегері

Еңбегімен еңселі ұстаз

      Кейде бір сабақтың ғұмыры қоңыраумен аяқталмайды. Шәкірт есейген сайын ол жаңаша мәнге ие болып, тіршіліктің сан тарау сұрағына жауап іздеген сәттерде қайта жаңғырады. Ұстаздың тақтаға жазған есебі ұмытылар, алайда ойды тәртіпке, талапты табандылыққа баулыған тағылымы адамның ішкі тірегіне айналып, алдағы сапарына қызмет етеді. Осындай қастерлі кәсіпке ғұмырын арнап, мектеп басқарудың жауапты жүгін көтерген Сапарғали Мәстетбайұлының азаматтық болмысында еңбекқорлық, парасат пен жомарт жүректің жылуы тоғысады. Балықшы шаңырағынан бастау алған өмір жолының әр белесі білімге құштарлықпен, ел игілігіне арналған қажырлы іспен сабақтасып, адалдықтың қадірі жайлы толғанысқа жетелейді.
      Теңіз төсінен несібе іздеген балықшының ғұмырында толқынға төтеп берер қайрат та, жағадағы шаңырағына жеткізер ырысқа деген үміт те қатар өріледі. Аралдың ақжал айдынымен тыныстас осындай еңбек әулетінде Нетулдаев Сапарғали Мәстетбайұлы 1959 жылғы 25 қаңтарда Қызылорда облысы, Арал ауданы, Райым ауылдық кеңесіне қарасты Шөмішкөл елді мекенінде дүниеге келді.
      Әкесі – Нетілдаұлы Мәстетбай Арал теңізінде кеме капитаны, балықшы болып, Арал мен Нөкіс қалалары аралығында су тасымалын қамтамасыз етіп, қажырлы еңбек етті. Ал анасы Елтізерова Ұрхия соғыс жылдарындағы қиын-қыстау кезеңде тылда тер төгіп, отбасының берекесін кіргізді, үй шаруасын бала тәрбиесімен шебер ұштастырып, ошақ иесіне сенімді сүйеу болды. Бірінің маңдай тері дастарқан несібесіне ұласса, екіншісінің аялы қамқорлығы шаңырақтың құтын қашырмай ұйыстырды. Әке еңбегі мен ананың ақ пейілі жарасқан бұл өнегелі ұяда ұрпаққа арналған ізгі мұрат өркен жайды.
      Сондай парасатты ортадан қанат қаққан перзент кейін өзі де отау құрып, екі ұл мен екі қызды тәрбиелеп өсірді.
      Санның сырын сөйлетіп, есептің түйінін тарқатуға баулитын ұстаздық кәсіп терең білімді, байыпты ойды және шәкірт зердесіне сәуле түсірер сабырды қажет етеді. Осындай жауапты мамандықты таңдаған Сапарғали Мәстетбайұлы 1978 жылы Н. В. Гоголь атындағы Қызылорда педагогикалық институтына оқуға түсіп, 1982 жылы аталған оқу орнын математика пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша тәмамдады.
      Кәсіби ғұмырының алғашқы белесі туған өңірдегі білім ордасымен сабақтасты. Ол 1982 жылғы 26 тамыздан 2000 жылғы 18 шілдеге дейін Арал ауданындағы №66 Шөмішкөл орта мектебінде еңбек етті. Әуелі математика пәнінен сабақ беріп, кейін мектеп директорының оқу және тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, одан соң директор қызметтерін атқарды. Осылайша сынып алдындағы ұстаздық міндеті кеңейіп, тұтас ұжымның тынысына және оқу ісінің сапасына жауап беретін басшылық қызметке ұласты.
      Жинақталған тәжірибесінің келесі арнасы Қамыстыбас елді мекеніне қарай ойысып, 2000 жылғы 18 шілдеден 2008 жылдың қыркүйегіне дейін Арал ауданындағы №21 Қамыстыбас орта мектебінің директоры болып қызмет атқарды. Шәкірттің білімге ұмтылысын ұстаздың ізденісімен ұштастыруды көздейтін мектеп басқару ісі ұйымдастырушылық қабілетпен қатар, әр шешімнің салмағын таразылайтын парасат пен ұдайы сергектікті талап етті.
      2008 жылдың қыркүйегінен бастап Арал ауданы, Аққұлақ елді мекеніндегі №76 негізгі мектебінің директоры қызметін атқарып, 2022 жылдың оқу жылының аяқталуымен аталған білім шаңырағынан саралы педагогикалық жолын абыроймен тәмамдап, мәртебелі зейнет демалысына шықты.
      Басшылық міндетімен қатар жоғары санатты математика пәнінің мұғалімі ретінде де еңбек етіп, оқу ордасының тізгінін ұстау жауапкершілігін шәкіртке білім беретін ұстаздық парызымен сабақтастыра білді.
      Ұстаздық ізденістің өрісі кеңейген сайын мектеп тіршілігінің сан тарау міндетіне тереңірек үңіліп, әр жаңалықтың пайдалы тұсын екшей білуге деген ықыласы да арта түсті. Сапарғали Мәстетбайұлы педагогикалық және басшылық қызметі барысында біліктілігін жүйелі жетілдіріп, облыстық кадрлар біліктілігін арттыру және ақпараттық институты ұйымдастырған «Мектепті басқару» бағытындағы білім жетілдіру курстарынан өтті. Кәсіби даярлығын толықтырған ізденісі ЮНИСЕФ ұйымының «Оқу-білім ортасын жақсарту» жобасы аясындағы бағдарламаға қатысуымен жалғасып, аталған жоба бойынша №21 орта мектебіне сертификат берілді.
      Басшыға оқу ордасының тынысын қапысыз бағамдап, сан алуан міндеттің арасынан өзекті мәселені екшеп, ұжымның күшін соған жұмылдыру міндеті жүктеледі. №66, №21 және №76 мектептеріндегі қызметі барысында мекеме жұмысын ұйымдастырудың қырларына қанығып, мол тәжірибе жинақтаған педагог шәкірт даярлығының сапасына, оқыту ісінің тиянағына және тәрбиенің тағылымына ұдайы көңіл бөлді. Мектеп өмірінің барлық саласына белсенді араласып, білім сапасын арттыруға, оқу мен тәрбие жұмысын жетілдіруге үлес қосты.
      Ұзақ жылғы маңдай тердің өтеуі жұрт игілігіне жараған еңбектің бағасынан көрініп, ұстаздыққа арналған ғұмырдың абыройын биіктетті. 
      Істің көзін табатын алғырлыққа еңбексүйгіштік пен адамды баурайтын кеңпейілділік қосылғанда, ортақ мұратқа жұмылған қауымның ынтымағы бекіп, атқарылған жұмысқа береке дариды. Сапарғали Мәстетбайұлының азаматтық болмысында осындай қасиеттер жарасым тауып, тындырымдылығы ұйымдастырушылық қабілетімен, талапшылдығы айналасына деген құрметімен ұштасады. Қолға алған шаруаның байыбына барып, жауапкершілік жүгін көтере білетін іскерлігі ұжым күшін үйлестіріп, көздеген мақсатқа жұмылдыруға қызмет етті.
      Әріптестерімен тонның ішкі бауындай етене араласуы жұмыс барысындағы қарым-қатынасқа жылылық дарытып, өзара түсіністікке жол ашады. Қатар жүрген жандардың пікіріне құлақ асып, орынды ойды қадірлейтін кішіпейілдігі мен кісі көңіліне қаяу түсірмеуге ұмтылатын байыпты мінезі қызметтестік сыйластықты бекемдей түседі. Адамның бабын табу, көптің басын ортақ шаруаға ұйыстыру және қажет кезінде демеу болу секілді қасиеттері басшылық міндетін адами жақындықпен астастырды.
      Көңілінің дарқандығы қайырымдылық шараларына белсене қатысып, қолындағы барын бөлісуге әзір тұратын жомарттығынан көрінеді. Мұқтаж жанға қол ұшын созып, қамкөңіл адамға сүйеу болуға ұмтылатын ақ ниетінің түбінде өзгенің қажетін жүрекпен қабылдайтын ізгілік жатыр. Бергенінің есебін түгендеуден гөрі, көмегінің біреуге медет болғанын қастерлейтін кеңдігі қайырлы істің қадірін арттырып, кісілікке деген сенімді нығайтады.
      Саналы ғұмырын жас ұрпақтың білім көкжиегін кеңейтіп, тәрбиенің терең тамырына нәр беруге арнаған Сапарғали Мәстетбайұлының маңдай термен өрілген ұстаздық жолы мемлекет тарапынан лайықты бағаланды. Ол Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Ы. Алтынсарин» төсбелгісімен, республиканың білім жүйесіндегі шығармашылық еңбегі мен өскелең ұрпақты оқытудағы жетістіктері үшін министрдің орынбасары Ш.К. Беркімбаеваның Құрмет грамотасымен, 2022 жылы Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің «Еңбек ардагері» медалімен марапатталды. Ұзақ жылғы қалтқысыз қызметі мен жас буын тәрбиесіне қосқан сүбелі үлесі Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрі Ғ. Бейсембаевтың Алғыс хатымен және Оқу-ағарту вице-министрі А. Ілиясовтың арнайы құттықтауымен де айшықталып, ұстаздық ғұмырының әр белесіне ел құрметінің шырайын қосты. Әрбір марапаттың астарында қызметке адалдық, үздіксіз ізденіс пен ұрпақ тәрбиесіне жұмсалған қажыр жатыр.
      Білгенін шәкіртке үйретумен ғана шектелмей, білімін ұдайы тереңдетіп, заман талабына сай кәсіби шеберлігін шыңдауды өмірлік мұрат еткен ұлағатты ұстаз 2007 жылы Облыстық білім беру қызметкерлерінің біліктілігін арттыру және қайта даярлау институтында, 2010 жылы Қызылорда облыстық білім беру қызметкерлерінің біліктілігін арттыру және қайта даярлау институтында білімін жетілдірді. Ал 2016 жылы «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ Педагогикалық шеберлік орталығының Қызылорда қаласындағы филиалында жалпы білім беру ұйымдары басшыларының біліктілігін арттыру бағдарламасы бойынша 40 академиялық сағаттық курсты тәмамдап, кәсіби ізденістің тізгінін босаңсытпағанын танытты.
      1999 жылғы 25 қаңтарда Шөмішкөл орта мектебінің директоры Сапарғали Мәстетбайұлы 40 жасқа толды. Осы орайда жолданған құттықтауда оның елге сыйлы басшылық абыройы атап өтіліп, ұзақ ғұмыр, отбасына береке мен бақыт тіленген жүрекжарды лебіз білдірілді.
      «Тағылым» Республикалық ғылыми-әдістемелік журналының 2016 жылдың №14 санында «Дамыта оқыту технологиясы арқылы математика пәнінен негізгі құзіреттіліктерді қалыптастыру», «Хабаршы» ғылыми-әдістемелік журналының 2016 жылғы №3 санында «Математика сабағында жаңа инновациялық технологияларды қолданудың маңыздылығы», сондай-ақ «Қазіргі педагогикалық менеджмент және инновациялық үрдістерді тиімді басқару» атты еңбектері жарияланды. Ал ол туралы 1998 жылы Республикалық «Ақ Желкен» журналының №7-8 нөмірінде Күнсая Ермекқызының «Өз қиындықтарын өзі жеңетін адам» атты мақаласы жарық көрді.
      Сапарғали Мәстетбайұлының ғұмыр жолындағы ең қымбат қазынасы – жылдар сынынан бірге өтіп, қуанышы мен қиындығын қатар бөліскен отбасы, өмірінің мәнін тереңдеткен ұрпағы мен сол әулеттің берекесін кіргізген аяулы жары. Ел ішінде азаматтың абыройын атқарған ісі айқындаса, адамдық болмысының шынайы салмағын шаңырағындағы сыйластық пен перзентіне берген тәрбиесі танытатыны бар. Осы тұрғыдан алғанда, Сапарғали – отбасында арқа сүйер асыл жар, ұл-қыздарының алдындағы асқар таудай әке, кейінгі буынға бағыт көрсетер әулет үлкені.
      1981 жылы Жандосова Гүлнар Ильясқызымен шаңырақ көтеріп, тағдырдың ұзақ көшінде бір-біріне сүйеу, тіршіліктің алмағайып тұстарында медет бола жүріп, төрт перзентті аялап өсірді. Жоғары білімді педагог, қазақ тілі және қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі, бірінші санатты ұстаз Гүлнар Ильясқызы саналы ғұмырын бала тәрбиесі мен шәкірт зердесіне білім шырағын жағуға арнап, ұстаздықтың ұлағатты жолынан өтті. Бүгінде бейнетінің зейнетін көріп отырған ардақты жан. Ерлі-зайыптылар үшін бала өсіру тек ата-аналық міндетпен шектелген жоқ. Олар ұл-қыздарының бойына адал еңбекті ардың ісі деп білетін қасиетті, білімді биік қоятын парасатты пайымды, үлкенге құрмет, кішіге ізет танытар ұлттық тәрбиені сіңіріп, әрқайсысының өмірден өз орнын табуына берік негіз қалады.
      Әке өнегесі мен ана мейірімінен нәр алған төрт перзент бүгінде тамыры бір бәйтеректен тараған мәуелі бұтақтардай өз алдына шаңырақ көтеріп, ата-анадан алған тәлімді өз балаларының бойына дарытып келеді.
      Сол әулеттің тұңғышы – Шаттықгүл Сапарғалиқызы, жоғары білімді педагог, информатика пәнінің мұғалімі. Білім мен тәрбиені қатар өрген ұстаздық жолды таңдаған ол бүгінде отбасылы, үш баланың анасы. Жолдасы Рашид темір жол саласында еңбек етеді. Мирас, Інжу және Ұлпан есімді перзенттерін тәрбиелеп отырған бұл отбасының тіршілігінен де үлкен шаңырақтан бастау алған еңбекқорлық пен жарасымды сыйластықтың жалғасын аңғаруға болады.
      Әулеттің екінші перзенті Қайыржан Нетулдаев – «Торғай Петролеум» компаниясының І санатты инженері. Ол И. Әбдікәрімов атындағы агротехникалық колледжде «Мұнай және газ кен орындарын пайдалану» мамандығы бойынша оқыған. Оқудағы үздік үлгерімімен, өнер, спорт және қоғамдық өмірдегі белсенділігімен дараланып, 2005 жылы облыс әкімінің стипендиясына ие болған үздік он жастың қатарына енді.
      Ал 2013 жылы «Семья – самое важное в жизни каждого человека!» атты «Счастливы вместе» байқауына ұсынылған жазбасында Қайыржан Нетулдаев отбасын адам ғұмырының ең қымбат қазынасы ретінде суреттеп, жары екеуінің екі қыз тәрбиелеп отырғанын, балаларының әрбір күлкісі мен алғашқы қадамы шаңыраққа жылу сыйлайтынын тебірене жеткізіп, отбасылық берекені еңбек ортасының қолдауымен сабақтастыра отырып, баршаға баянды бақыт пен татулық тілеген. Оның жары 
      Бағжан – жоғары санатты мұғалім, мектепте химия пәнінен дәріс беріп, жас ұрпаққа білім мен тәрбие дәнін қатар сеуіп жүрген ұстаз. Еңбек пен білімді шаңырақтарының қос қанатына айналдырған екі жас Шұғыла, Нұрдана, Ардан, Осман және Раяна есімді перзенттерін өсіріп, ата-анадан жеткен ізгі тәлімнің алтын жібін келесі ұрпаққа жалғап отыр.
      Үшінші перзенті Аманжан да әке жолындағы еңбекқорлықты өмірлік ұстанымына айналдырып, электрик мамандығы бойынша қызмет атқарады. Өз алдына отау тігіп, отбасының жауапкершілігін арқалаған оның жары Айдана балабақшада тәрбиеші болып, бала жүрегіне мейірім мен ізгіліктің алғашқы дәнін егетін аяулы мамандық иесі. Қолқанат, Іңкәр, Ескендір және Зейнеп есімді перзенттерін тәрбиелеп отырған жас шаңырақта үлкеннен көрген өнеге мен отбасылық құндылықтардың сабақтастығы жарасымды жалғасын тауып келеді.
      Кенже перзенті Ақмарал Қызылорда қаласының ауыл шаруашылығы бөлімінде есепші болып еңбек етеді, ал оның отағасы Ерболат жиһаз жасау және құрылыс саласында қызмет атқарады. Әке үйінен алған тәлімін өз шаңырағының темірқазығына айналдырып, отбасының берекесін еңбектен тапқан Ақмарал мен Ерболат Алдияр, Айбатыр және Қамза есімді үш перзентті тәрбиелеп, ұрпақ жалғастығының тағы бір көркем арнасын қалыптастырып отыр.
      Кеше ғана төрт баланың шат күлкісі керегесін кеңейткен Сапарғали мен Гүлнар Ильясқызының шаңырағы бүгінде бұтағы жайылып, жапырағы жайқалған алып бәйтеректей үлкен әулетке айналды. Оның тереңге кеткен тамыры – ата-ананың адал еңбегі мен ақ ниеті болса, мәуелі бұтақтары – өмірден өз орнын тауып, жеке отау құрған ұл-қыздары, ал сол бәйтеректің айналасын думанға бөлеген немерелері – әулет ғұмырының ертеңге жалғасар жас өркендері.
      Өмірдің шынайы байлығы дүние-мүліктің молдығымен емес, төріңді толтырған ұрпақтың амандығымен, бір дастарқан басына жиналған ағайынның татулығымен, әке өсиеті мен ана мейірімінің перзент жүрегінде өшпес із болып қалуымен өлшенсе керек. Осы өлшеммен қарағанда, Сапарғали мен Гүлнар Ильясқызының жылдар бойы аялап өсірген отбасы – бір әулеттің ғана емес, ұрпақ тәрбиесінің қадірін танытар шағын бір өнеге мектебі. Өйткені олардың төрт перзентінен тараған әр шаңырақта адал еңбектің табы, білімге деген құрметтің сәулесі, үлкеннен жеткен тәрбиенің ізі бар.
      Бүгінде сол бір қара шаңырақтан басталған өмір өзені арнасын кеңейтіп, ұл-қыздан немереге ұласқан ұрпақ сабақтастығымен толығып, Сапарғали әулетінің шежіресін жаңа есімдермен жалғастырып келеді.
      Ұрпақ тәрбиесіне арналған қажырлы еңбек пен айналасына жасаған жақсылық адам ғұмырының ажарын ашып, азаматтық мерейін асқақтатады. Сапарғали Мәстетбайұлына зор денсаулық, отбасына амандық тілейміз. Шаңырағының шаттығы ортаймай, перзенттерінің қызығына кенеліп, алдағы күндерін көңіл тыныштығымен, ағайынның ықыласымен және қадірлі ортасының құрметімен өткізе берсін!
Оставить комментарий
  • Ваше имя*:

    E-Mail*:

  • Комментарий*:

  • Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив

Последние комментарии

8 ноября 2026 17:05
Стецова Виталина Витальевна
Дедушка, спасибо за большую работу и за большие возможности для детей! Спасибо за воспитание, и за лучшее детство!  Мы...
18 октября 2026 10:18
Зинаида
Сара Жаманбайқызы! Сіздей өнерді жүрегімен сүйіп, кейінгі ұрпаққа насихаттап жүрген жанның еңбегі қашанда бағалы....
14 октября 2026 19:09
Алёна
Самый лучший врач в городе Шымкент...