Қандастар қамын ойлаған
Адамзат баласы өмірге келгенде елге пайдам тисе, жүріп өткен жолым ізгіліктерге толы болса деп арман етеді. Себебі, өмірдің мәні мен мағынасы ізгі амалдардан тұрады. Өзгелерге өзіндей қарайтын жан бар болса, ол Әлия Мұстафақызы деген болар едім. Ойы ұшқыр, парасат пайымы келіскен, өз ісіне адалынан берілген жан жайлы тарқатып айтудың өзі ғанибет.
Тазабекова Әлия Мұстафақызы 1967 жылдың 24 сәуірінде Атырау облысы, Жылыой ауданы, Қ
![]()
ұлсары қаласында дүниеге келген. 1974-1982 жылдары Құлсары қаласындағы А.С.Пушкин атындағы орта мектебінде білім алып, алтын ұясын ойдағыдай үздікке аяқтады. Мектеп қабырғасында жүргенде ол өзінің көшбасшылық, жан-жақтылық әрі ізденімпаз, ұйымдастырушылық қасиеттерімен көріне білді. Көпшіл, достарына адал, жүрегі мейірімге толы Әлияның таңдауы ақ халатты жан болуға түсіп, 1982 жылы Атырау қаласындағы медициналық колледжіне оқуға қабылданып, бар ынтасымен білімге ден қойды. Ол тәжірибелік жұмыстарда өзінің қарым-қабілетін көрсетіп, болашақ мамандығына деген қызығушылығы артпаса кемімеді. Тәжірибелі, білікті ұстаздардан тәлім алып, аталмыш оқу орнынан 1985 жылы «Мейірбике» мамандығын алып шықты. Адамның бір саладан бір салаға өтіп, білім алуының өзі жаман қасиет емес. Қоғамда бір басында үш тіпті төрт түрлі білімі бар адамдар кездеседі. Яғни, жоғары білімді төрт дипломы бар адамды, өмірден өзін - өзі іздеп жүрген жан деуге болады. Ал өзін іздеп тапқан адам әйтеуір сол жүрек қалауымен тоқтаған саласында жетістікке жетіп қана қоймай, еліне пайдасы тиетіні сөзсіз. Әлия расында ізденімпаз жан. Ілім мен білімге құмар ол 1989-1995 жылдары аралығында Алматы қаласындағы В.И.Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын «тау-кен геология инженері» мамандығы бойынша білім алып, Атырау мұнай-газ институтын да ойдағыдай бітіріп шықты. Білімді де білікті жас маманның алғашқы еңбек жолы 1998 жылы Атырау мұнай-газ институтының «Әскери жұмылдыру және төтенше жағдай» бөлімшесінде бас маман болудан басталды. Ұжымда беделді, әріптестерінің арасында сыйлы болып, өз ісіне асқан жауапкершілікпен қарай білді. Ол 2001-2004 жылдары Атырау мұнай және газ институтын екінші мамандық ретінде «Инженер-экономист» бойынша оқып, бітіріп дипломын алды. Осы салада үздіксіз 17 жыл бас маман болып қызмет еткен іскер маман көптің көңілінен шыға білді. Ол 2015-2016 жылдары Атырау мұнай және газ институтының ішінен «Жібек жолы – қытай тілін оқыту орталығы» ашылып, осы орталықта жауапты жетекші болып қызмет атқарды. Ал 2017 жылдың қаңтарынан бастап «Жібек жолы - бауырластар» қоғамдық бірлестігін құрып, осыған өзі жетекшілік етіп жүйелі жұмыс жасап келеді. Атап айтар болсақ, Әлияның ұсынысы бойынша 2015 жылдың тамыз айында Атырау мұнай және газ институтына оқуға Қытай еліндегі қазақ қандастардан бала тартуға басшылықтан бұйрық алды. Қытайдан 100 баланы қабылдап, студенттердің төрт жыл бойы жақсы білім алуына қамқорлық жасады. 2015 жылдың қыркүйек айында Атырау мұнай және газ институтында «Қытай тілін оқыту орталығына» басшылық етіп жүрген жылдары ҚХР жоғары оқу орындарымен байланысып, институтқа Конфуции бағдарламасы бойынша оқушы жіберуге
![]()
келісіп, Қытай білім министрлігінің білім грантына ұсыныс жасады. Соның нәтижесінде, 2016 жылдың маусым айында 11 студентке мемлекеттік білім грантының иегері атануға ықпал етті. Қытайдан келген қандастарды ортаға бейімдеу және құжаттандыру жұмысына бір орталықтан жетекшілік ету үшін «Жібек жолы - бауырластар» бірлестігі де осы игі істердің бастамасы ретінде ашылған еді. Жастардың қоғамға сіңіп кетуі үшін әр түрлі спорттық іс-шаралар мен қоғамдық жұмыстарға белсене араласуына да ықпал етті. Әлия осы қарымды істің басы-қасында болып, қадағалап отырады. Оралмандардың құжаттандырылуы және Қазақстан Республикасының азаматтығын алуы үшін өзі бас болып, көптеген жұмыстар жүргізді. Әрбір бала жеке тұлға. Ал оның әрқайсысының тілін тауып, жағдайын түсініп жұмыс жасаудың өзіндік қиыншылықтары болатыны сөзсіз. Сонымен қоса бұл іс үлкен жауапкершілікті талап етеді. Қажыр-қайрат пен көп уақытыңды жұмсауға тура келеді. Ел болашағы жолында еңбек етіп, жастардың жарқын ертеңі үшін алаңдайтын адам үшін бұл істің қайыры барын да біледі. Еселі еңбек жолында оңды нәтижесі де болатыны белгілі. Бірақ сол оң нәтижеге жетуге де адамға сарқылмас күш-қуат керек-ақ. Өз ісін тиянақты етіп аяғына жеткізбей тынбайтын Әлия шаршағанын да ұмытып кетеді. Әлия басшылық жасап отырған «Жібек жолы - бауырластар» қоғамдық қорының мұнымен жұмысы тәмам емес. Қор қаржылай көмек көрсетуімен де айналысады. Жалынды жастардың талантын қолдап, оларға үнемі демеу болуға ат салысады. Сондай мақсатта ақын Уәлібай
Нұрбақыттың 2017 жылы «Көкжалдар» атты дастандар жинағы мен 2019 жылы «Қалибек Хакім» атты кітаптарын баспадан шығарып беруге тікелей қолдау көрсетіп, демеушілік жасады. 2015 жылы елге әкелінген қандас студенттер 2019 жылы оқуларын аяқтап, қолдарына дипломдарын алды. Олар бүгінгі таңда әр түрлі салада жемісті еңбек етіп жүр. Қазіргі таңда, Қытайдан алып ке
![]()
лген балалардың көбісінің ата-анасы Қытай мемлекетінен келмесе де, отыздан астамы аяқтанып, өз алдына шаңырақ көтеріп, отау құрып ұрпақтарын жалғастыруда. Бірақ, аз да болса осы студенттердің ата-анасы мен бауырлары да қазіргі күні елге қоныс аударып келіп жатқанын атап өткенін жөн көрдік. Ал, бұл еткен еңбектің жемісі деуге болады. Өз саласының озық маманы ретінде оның күні бүгінге дейін жеткен жетістіктері де аз болмады. Атап айта кетер болсақ, 2005 жылы Атырау мұнай және газ институтының дамуына сіңірген еңбегі үшін «Атырау мұнай және газ институтына 25 жыл» төсбелгісін омырауына тақты. 2016 жылы «Көптілді білім берудегі интеграция» (қазақ, қытай, орыс, ағылшын тілдері қарым-қатынасы) халықаралық семинарына қатысып, баяндама жасағаны үшін Сертификат алды. 2017 жылы ізгілік пен жақсылықтың бастауы болған Ұлыстың Ұлы күні Наурыз мерекесін жоғары деңгейде ұйымдастыруға атсалысқаны үшін, ұлттық құндылықтарды құрметтеп, дәстүрімізді дәріптеуге жастарымызды ұлтжандылыққа тәрбиелеуге өз үлесін қосқаны үшін «Алғыс Хатпен», 2018 жылы Ұлыстың Ұлы күні Наурыз мерекесіне орай ұйымдастырылған «Ұлттық салт-дәстүр» байқауында қазақ халқының салт-дәстүрі мен ізгі қасиеттерін шебер насихаттап, халықтың бай мұрасын шебер жеткізе білгені үшін Атырау қалалық әкімдігінен III Дәрежелі Дипломмен марапатталды. Сонымен бірге Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне орай Атырау мұнай және газ институтының дамуы мен гүлденуіне қосқан үлесі және жастарды тәрбиелеу ісінде қол жеткізген табыстары үшін институт атынан «Құрмет Грамотасының» иегері атанды. Атажұртқа оралып, тамыр жайсақ деген ата-аналардың арманын жүзеге асыруға себеп болып, болашақ сыйлағаны үшін, биік адамгершілік пен махаббат сыйлап, қамқорлық танытқан еңбегі үшін Қытайдан келген 100 студенттің ата-анасының атынан «Алғыс Хат» алды. Міне, бұл Әлия Мұстафақызының өз атына сай батырлық, батылдық іс-әрекетімен жүзеге асырған істерінің бір парасы ғана деуге болады. Ел-халқының қамын ойлаған жан болса осы Әлиядай болсын дейміз. «Қазақ десе қашан да қайысады қабырғаң,
Шұбыруда қазақтар, сен Қытайдан шақырған.
Ана болып ұл-қызға, маңдайынан сыйпадың,
«Жібек жолын» аштың да, үй тұрғыздың тақырдан.
Жүрегің бар кіршіксіз, жаның жаздай жайдарлы,
Қызыңның бар бұрымы, ұлыңның бар айдары.
![]()
Алып келіп қытайдан жүз қазақтың баласын,
Қазағыма жүз отау тігіп бердің пайдалы.
Кей еркектің қолынан келе бермес істерің,
Жылжығанмен жылдарың, тұғырыңнан түспедің.
Мен апаң боп тілеймін, тумасам да туыстай,
Аппақ арман үмітің, уысыңа түскенің»,- деп жырына қосады белгілі жазушы, Жазушылар Одағының мүшесі Жаниба Қарасаева.
Әлия Мұстафақызы қазіргі таңда, Ұлықбек, Наурызбек деген ел қорғаны болар ұлдар мен
Ботакөз, Томирис деген арулардың анасы. Олардан көрген немере, жиендердің әжесі атанып отырған жәйі бар. Жүрегі таза, әділдікті жақтайтын мейірімді, көптің алғысын арқалаған адамгершілігі мол жанның шет елде жүрген қандастарымыздың елге оралуына үлес қосудағы еңбегі жоғарыда айтып кеткен марапаттарынан да биік дер едім. Себебі, бірнеше қазақтың емес жүздеген, мыңдаған қазақтың тағдыры үшін алаңдап жүрген жанның шығар биігі – Шың болмақ!