![]()
Өз саласының бірегейі
Кез келген мекемені сол саланың қазанында қайнап шыққан маман басқаруы керек дейтін болсақ, өз саласында бірегей азаматтар жетерлік. Уахит Әділұлы өз саласының өркендеуі барысындағы алуан оқиғалардың куәсі болған ардагер-геолог. Бүгінде өзі еңбек еткен саланың өткені мен бүгінін салыстыра отырып, жеткен жетістігімен мақтанады, марқаяды. Жер қойнауына қатталған көмбені тауып, жаңалық ашу, олардың қандай тереңдікте жатқанын, көлемін анықтау, бір сөзбен айтқанда кен өндіру саласы да мәртебелі мамандықтың бірінен саналады. Еліміздің әр өңірінің терең қабатында ғасырлар бойы тұншығып жатқан қара алтынды бір күнде «бұрқ» еткізіп шығару оңай емес. Әңгімелегелі отырған кейіпкеріміз: геология саласының ардагері Әділов Уахит 1947 жылғы 4 ақпанда Атырау облысы (бұрынғы Гурьев облысы), Новобогат ауданы, Забурын селосында балықшылар жанұясында дүниеге келген. Әкесі Түйеғалиев Әділ 1903 жылы дүниеге келген. Талай жыл теңіз маржанын теріп, балықшы болып күн кешкен. Қарапайымдылығымен, адамгершілік асыл қасиетімен, көпшіл әрі адалдығымен, шыншылдығымен заманының сыйлы азаматы болған. Ол 1946 жылдың қыркүйегінде «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. Уахиттың анасы Сәбекен 1920 жылы дүниеге келген. Үлгілі, иманжүзді, сабырлы да салмақты жан болған. Әкесі Әділ мен анасы Сәбекен де Гурьев облысы, Амангелді колхозында соғыс және одан кейінгі жылдары Каспий теңізінен және Жайық бойына балық аулап, абыройлы еңбек етіп, балаларын өсіріп, жеткізген жандар.
![]()
Уахит Әділұлы мектепті ойдағыдай бітірген соң, құрылысшы, тракторшы, жүргізуші, бұрғышы, ауыр кран машинисі мамандықтарын игереді. Еңбек жолын 1964 жылы «Забурын» совхозында механизатор болып бастайды. Ал 1966 жылы Отан алдындағы азаматтық борышын өтеу мақсатында Мәскеу маңындағы Загорск қаласында болды. Азаматтық борышын абыроймен атқарып елге келген соң 1969 жылдан бастап «Казнефтегазразведка» бірлестігіне қарасты Құлсары мұнай-газ барлау экспедициясында көмекші бұрғышы болып, кейіннен жүргізуші, 25 тонналық кран жүргізушісі болып қызмет жасады. Өзінің қажыр-қайратымен, болаттай мықты күш-жігерімен еңбектің ауырлығынан қашпады. Құлшына, білек сыбана кіріскен жұмысына тындырымды, жауапкершілігі мол болды. Осындай еңбеккерлігінің арқасында 1972 жылы «Казнефтегазразведка» бірлестігіне қарасты Каспий маңы терең бұрғылау экспедициясы (ПНРЭ) құрылғанда, өндіріс қажеттілігіне байланысты, мекемеге арнайы шақыртумен кран машинисі болып жұмысқа ауыстырылды. Осы мекемеде табан аудармастан 2006 жылға дейін 37 жыл еңбек етті. Мамандығы бұрғышы бола тұра, бұрғышылар жұмыс жасайтын мұнараларды құрастыру цехында және мекемесінде әртүрлі дәрежеде ауыр крандарды игеріп, мұнара құрастырушы мен бұрғышылар тобының алдыңғы шебінде еңбек етті. Сонымен бірге ол көптеген мұнай көздерінің ашылуына атсалысты. Атап айтқанда, Мартыши, Жаңаталап, Октябрский, Мыңтеке, Гран, Орысқазған, Жолдыбай, Кобяковская. Сазанқұрақ, Забурын, көрші Ақтөбе облысындағы Әлібек мола, Мортық, Маңғыстау облысындағы Ракуша алаңдарындағы мұнай кендерінде қолтаңбасы бар.
- Геолог болу өте жауапты да құрметті жұмыс. Мықты геолог болу үшін мықты зейін, байқампаздық, мұқияттылық, ақпаратты терең талдай білу сияқты қасиеттер керек. Бұдан өзге, далалық жерде жұмыс жасау үшін үлкен төзімділік пен қажыр-қайрат болмаса бәрі бекер. Геология саласына енді қадам басатын жастарға айтарым өз ісінің шебері болып, саласын жетік меңгеруі керек. Ал ондай дәрежеге жету үшін әрине жоғары білім керек. Жауапкершілікті тереңірек сезініп, намысқа тырысып, жанашырлық, елге де бауырға да қарлығаш көмекке дайын қасиеті болса құба-құп дер едім, - дейді Уахит Әділұлы.
![]()
2006-2008 жылдар аралығында Атырау облысы, Исатай ауданы, Исатай ауылында «Самал» ЖШС-нің 320 оқушыға арналған соңғы типтегі екі қабатты мектеп құрылысын басқарды. Бұл жұмысты абыроймен аяқтап, «Атыраумұнайгазгеология-Бұрғылау» мекемесіне кран машинисті болып қайта оралды. 2009 жылдың қазанынан бастап «Инновация Оил Инженеринг» ЖШС-де жүргізуші болып еңбек етті.
Еңбек етіп жүрген кезінде 2 рет облыстық, 4 рет қалалық, 1 рет аудандық партия конференцияларына делегат болып қатысты. Партияның дүркіреп тұрған уақытында делегат болып қатысып қайтудың өзі орден алғанмен тең болатын. 1978 жылы ІІІ дәрежелі, 1986 жылы ІІ дәрежелі «Еңбек Даңқы» ордендерімен марапатталды. 2016 жылы Исатай ауданы бойынша
Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығына және халық батыры И.Таймановтың 225 жылдығына орай өткен «Бабалар мұрасы ұрпаққа аманат» атты «Батагөй қариялар» сайысына қатысып, жас ұрпаққа ұлттық құндылықтарды танытуда белсенділік таныту үшін болған жарыста «Бас Жүлдені» жеңіп алды.
2017 жылы Атырау қаласында Алаш Орда қозғалысының 100 жылдығына және Қазақстан Республикасы ардагерлер ұйымының құрылғанына 30 толуына арналған «Батаменен ел көгерер» бата беруші ардагерлердің I қалалық ашық байқауына белсене қатысып, бата берудегі шешенділігі мен көрегенділігі, тектілік пен имандылықтың үлгісін тыңдаушыларына үздік көрсете білгені үшін I Дәрежелі Дипломды иеленді. 2018 жылы Атырау қаласында өткен ұлтымыздың ұлы құндылықтарымыздың бірі – бата беру дәстүрін дәріптеу, жаңғырту және жас ұрпақты адамгершілікке, рухани тазалыққа, имандылыққа, әділеттілікке тәрбиелеу, ел арасында бата берушілерді насихаттау мақсатында ұйымдастырылған «Батаменен ел көгерер» бата беруші ардагерлердің ашық байқауынан I орынды жеңіп алды.
![]()
2019 жылы Атырау қаласында Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» және «Ұлы даланың жеті қыры» бағдарламалық мақалаларына орай халық даналығы, дала фольклоры, ұлтымыздың ұлы құндылықтарының бірі – бата беру дәстүрін дәріптеу мақсатында ардагерлер арасында ұйымдастырылған «Батаменен ел көгерер» республикалық байқауынан II орынды қанжығасына байлады. Сонымен қатар 2020 жылы ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан үлесі үшін Исатай ауданының «Құрметті азаматы» атағы берілді.
«Менің еңбегімнің абыройлы болуы ұйымдастыру қабілеті күшті достарым, әрі сол жылдардағы басшыларым Нұғыманов Исмагул, Ермаганбетов Өтеген сынды азаматтардың арқасы деп білемін. Осы салада еңбек ете жүріп жаңадан мамандық алып келген 14 жас маманды тәжірибеден өткіздім. Яғни, кранды қалай меңгеру керек және қалай қауіпсіз жұмыс жасау керек екендігін үйреттім. Олардың ішінде Исламов Мейрам, Құсайынов Саламат, Каракулов Наурыз сынды іскер, еңбекқор, мамандар әлі күнге өз мамандығы саласында табысты еңбек етіп келеді.
Еділ-Жайық екі өзен аралығынан (Междуречие) ең терең бұрғыланған скважина Сары шағыл №1 6250 метр тереңдікті абыроймен бұрғылап шықты. Міне, осындай іргелі жұмыстарда менің қолтаңбамның қалғанын мақтан етемін», - деп өзінің саналы ғұмырын өзі ұнатқан салаға арнаған Уахит Әділұлы әріптестерінің, ұжымның, қоғамның алдында үлкен құрмет пен беделге ие.
Оның ең басты қасиеті танымдық көкжиегі кең. Тәжірибелік шаралардың басы-қасында жүретін белсенді азамат. Саласының нығаюы жолында мақсатты жұмыстар атқарды. Қандай да бір мәселелерді шешуде атқарушы рөл атқара біліп, көп еңбек сіңірді. Сонымен қатар ол тамаша ұйымдастырушы да. Қарапайым, адамгершілігі мол, ақжарқын адам. Уақытының тығыздығына қарамастан ол жастарды қолдауға әрқашан да көмек көрсетіп, қолдап отырады. Оның бойындағы тағы бір ең басты қасиеті биік парасаттылық деуге болады. Адамдарға деген сүйіспеншілікпен, құрметпен қарай біледі. Сондай тамаша тұлғамен араласу кімге болса да үлкен сый деуге болады. Геология саласының майталманы, Отанының азаматы, өзі қажырлы еңбек еткен ғылым саласына шынайы берілген азамат. Оның жан-жағындағы достарының өзі ауыз толтырып айтарлықтай. Адал достықты өмір бойы сақтап келе жатқан жан. Оның өмір жолы кейінгі жастар үшін үздік өнеге. Рас, Уахит Әділұлы саналы ғұмырын Қазақстан жер қойнауының таусылмайтын құпияларын зерттеуге, ашқан жаңалықтарын болашақ ұрпағына аманат етіп қалдыруға арнады.
![]()
Уахит аға мен жары Ғұбашева Ғибадат апаймен жарасымды жанұялық өмірлеріне жарты ғасырға жуық уақыт болыпты. Ғибадат апай селолық кітапханада 20 жыл тер төккен жан. Ел Тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай Елбасы Н.Назарбаевтың «Алғыс Хатымен» марапатталған. Отбасында екеуі жеті бала тәрбиелеп, өсірді. Үлкені Айгүл – шәкірт санасына білім нәрін сеуіп, ел болашағының өрендерін тәрбиелеп шығаратын мұғалім. Педагогика саласының белді маманы ретінде биіктерден көрініп жүрген ұстаз. Талай жасты қанаттандырып, биікке бағыттап жүр. Нұргүл – есептен есесін жібермейтін білікті есепші. Ал Назгүл – елдегі экономиканың локомативіне айналған теміржол саласында қызмет істейді. Шойын жолдан несібесін теріп жүрген білікті маман. Эльмира –экономика саласының білікті маманы. Венера – қара сөзден қаймақ қалқып, қазақтың сөз құдіретіне терең бойлыған журналист. Қаламын қаруына айналдырған тәжірибелі тіл маманы. Венера Уахитқызын облыс мойындайды. Ұлы Қайырбек әке жолын қуып, өндірісте еңбек етеді. Мамандығы – инженер. 2014 жылы әулетке көптен күткен Мейрамгүл атты келін түсіп, отбасының өз қызындай болып кеткен. Мейрамгүл есеп және аудит саласының маманы болып, біраз жылдан бері қызмет етіп келеді. Бүгінде Уахит ағамыз бен Ғибадат апамыз Іңкәр, Асқар, Алтай атты немерелерінің маңдайынан иіскеп, тәтті қылықтарына тоймай отырған бақытты ата мен әже.
Бір әулетті әуелетіп отырған ардақты азамат Уахит зейнетке шыққан соң 2013 жылдан бастап «Забурын» ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы болып тағайындалып, жұмысын белсенді атқарып келеді.
Құт қонған отбасының босағасынан аттай бере қарапайымдылық пен ұлылықтың тоғысқан тұсына тап болғандайсың. Ақ батамен көсегесі көгеріп, қасиет дарыған, елдің алғысына бөленген шаңырақтан кімдер келіп дәм татпады десеңізші... Мәскеудегі мұнай-газ институтының ректоры В.Н.Виноградов, Украинадағы автокрандар шығаратын «Старый» заводының ректоры, Қазақ ССР геология министрі С.Е.Чекабаев және облыстың көптеген лауазымды азаматтары Уахит ағамыздың шуақты да берекелі шаңырағының төрінен орын алып, құт қонған дастарханынан дәм татты. «Қырықтың бірі - Қыдыр» демекші, күндіз келген жиырма кісіні, түнде келген жиырма кісіні еш қабақ шытпай қарсы алып, тамағын ұсынған Ғибадат апайдың да көрегенділігінің, қазақ әйеліне тән ибалығының арқасы деп білеміз. Өсірген ұрпағының елдің арасында беделді де абыройлы болуы жаны жайсаң жандардан бата алып, алғыс арқалауынан болса керек.
Ел мүддесін бәрінен биік қоятын, ізінен ерген інілерінен ізеттігін аямайтын, ұрпағына ұлылығын ұялатып, бір қауымға бас-көз бола білген азаматтың аузы дуалы, сөзі берекелі, ісі тыңғылықты, ойы терең, ақылы телегей теңіз. Ол түрлі мәдени шаралардың өтуіне мұрындық болып, атаулы күндерде өткізілетін жиындарда көшбастап, елдің қоғамдық-саяси өміріне белсенді атсалысып жүретін ардагер. Сонымен бірге оқушылармен өткізілетін әр түрлі тақырыптағы жиын кездесулерде де өзінің ақыл кеңестерімен бөлісіп отыратын ақылы дария – қария. Еліне әлі де берері көп Уахит Әділұлына мықты денсаулық тілейміз!