Кенжебаева Жаңыл

Рейтинг:
Сот жүйесінің үздігі

      Әділдік пен адалдықты ту еткен қазыналы билеріміздің ізін жалғап, заман ағымы мен көшіне сай өзгерген күрделі қызметтің қызығы мен қиындығына төзіп, ел алдындағы міндетін абыроймен атқарып, адалдық пен әділдік үшін күресіп, халықтың зор ілтипатына бөленген құрметті азаматша, зейнеткер судья Жаңыл Жұмақызы 1953 жылдың 30 шілдесінде Атырау облысы, Жылыой ауданы, Қойсары елді мекенінде дүниеге келді. Әкесі Кенжебаев Жұма майданда қан кешкен, Ұлы Отан соғысына қатысқан майденгер. 1941 жылы соғыс басталғанда майданға алынып, 3 айлық пулеметші курсын оқып, майданның алдыңғы шебіне жөнелтіледі. Кейіннен жарақат алып, әскери госпитальға түсіп, еңбекке жарамсыздығына байланысты елге оралады. 
      Ағайынның ортасына келген соң Бақсай елді мекеніндегі ауыл шаруашылық мамандарын дайындайтын оқу орнында 6 ай курс оқып, агроном мамандығын игеріп, колхозда агроном, бригадир болып жұмыстар атқарған. Жолдасы, кейіпкеріміздің анасы Жаңғақ екеуі өмірге салиқалы ұл-қыз әкеліп, саналы етіп тәрбиелеп, артына ұлағатты ұрпақ қалдыра білді.
      «Тура биде туған жоқ, туғанды биде иман жоқ» деген Төле би бабамыздың қанатты сөзін өмірлік ұстанымына айналдырған қызмет иесі Жаңыл Жұмақызының балалық шағы соғыстың қою бұлты сейілгенімен, ел ішіндегі жоқшылық, тапшылық кезеңдерде өтті. Бұғанасы қатпаса да анасына көмектесіп, қолқанаты бола білген жас мектеп табалдырығын 1961 жылы Құлсары елді мекеніндегі Қамыскөл мектеп-интернатында бастайды. Жаңыл Жұмақызы мектепті үздіктер сапында бітірген соң 1971 жылы Алматы қаласына келіп қазіргі Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ге құжат тапсырады. Бірақ, талабы тасты да жарып жіберетін өткірлікпен келген қайсар қыздың жолы болмай еліне қайтуға тура келеді. Сол кездегі дәстүр бойынша мектепті бітірген жастың екі жыл еңбекке араласуы тиіс деген ұранмен ауылға қайтып келіп, Тұрғызба елді мекеніндегі «Балдырған» балабақшасына тәрбиеші болып орналасады.  
    Өзінің ісіне тиянақты жан балдырған балалармен жұмыс жасай жүріп, жоғарғы оқу орнына дайындалып, өзін сауырлата білген жас ақыры өз дегеніне қол жеткізіп, 1974 жылы қазіргі Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің «Заң» факультетіне оқуға түседі.
      Осылайша, діттегеніне қол жеткізбей қоймайтын өжет те қайсар қыз 1979 жылы оқу орнын бітіріп шыққан соң, балалық тұсауын кескен атажұрттың топырағына табанын қайта тигізіп, Атырау облысы, Құлсары елді мекеніндегі Ембі аудандық ауыл шаруашылық басқармасына «Заңгер» болып орналасады. Жас болса да еңбектің алғашқы сатыларынан өткен, оның үстіне өзі таңдап түскен мамандығы, жас маман шаруашылықтың құқықтық-заңдық жұмыстарына белсене кірісіп кетеді. 
      Өз саласының үздігі, жас маман сол кездегі Ембі аудандық сотының жалғыз судьясы және сот төрағасы Зағыпаров Қабдырахманның назарына ілігеді. Оның үстіне, былай тартсаң былай жетпей жатқан мамандардың тапшылығына зәрезап болған төраға, жанарында жалын ойнап тұрған Жаңыл Жұмақызын сот қызметіне шақырады.
      Міне, кейіпкеріміз Жаңыл Жұмақызының ендігі өмірі сот саласымен байланысып, «халық заседателі» ретінде сот отырыстарына қатысып, Қ.Зағыпаровтың төрағалық етуімен қаралып, бұзылған қылмыстық, азаматтық істерді қарап, шешімдер мен үкімдер шығарып жүрді. Заң саландағы жаңа ортада да өзінің сауаттылығы мен маман ретінде кәсібилігін көрсете білген жас маман кезекті еңбек демалысына кеткен сот төрағасын ауыстырып, бірнеше мәрте толықтай сот төрағасының қызметін де атқарды. Осы бір сәттер туралы, кейіпкеріміз Жаңыл Жұмақызының естелігенде сақталып қалған жарқын сәттерінен үзінді берсек:
      - «1984 жылы Сот төрағасының міндетін атқарып жүріп, сот залында қылмыстық іс қарап жатқан болатынмын. Істен шығып, төраға кабинетіне келсем, кабинетте ұзын бойлы, қара торы, жасы 50 шамасындағы жылы жүзді ер кісі отыр екен. Ол өзінің облыстық Әділет басқармасының бастығы Қуанышев Төкен екенін айтты. Мен сияқты жас мамандар бар екенін білмегенін айтып, бүкіл құжаттарымды жинап, өзіммен бірге алып кетті. Сол жылдан бастап мені судьялық резервке қойды. Аудандық ауыл шаруашылық басқармасында жұмыс жасап жүріп болашағым үшін өмірлік тәжірибе жинадым» - дейді Жаңыл Жұмақызы сот жүйесі саласындағы жарқын сәттерін еске алып.
      1985 жылы бусанып жатқан байлығының аузын ашқан Атырау өңірінде бірнеше жұмыс орындары ашылып, экономиканың өрлеуіне дем болатын мекемелер саны көбейе түсті. Бір Құлсарының өзінде «ЕмбіМұнайГаз» бірлестігі және де онға тарта құрылыс трестері ашылды. Міне, осындай, қайта құру дәуірімен жаңа бас көтерген мекемелердің бірі «Теңгизмонолитстрой» мекемесіне Жаңыл Жұмақызы 1987 жылы аға заңгер болып жұмысқа орналасады. Одан кейінгі жылдары ауданда халық санының көбеюіне байланысты 1988 жылы аудандық заң консультациясына адвокаттық штаттар беріліп, сол жылы адвокаттық қызметке ауысады.
       - Адвокат болып жұмыс жасап жүрген кезімде қайтадан судьялық резервке қойып, сол кездегі Әділет басқармасының бастығы Елекев Ирак Қасымұлы 1992 жылдан бастап Ембі ауданына бір судьялық штат беріліп жатқанын, сол орынға мені ұснатынын айтты. Мен ол кісінің ұсынысына келісімімді беріп, 1992 жылдың ақпан айынан бастап, судьялық қызметке кірістім.
      Менің 36 жылдық заңгерлік жолымдағы Жылыой аудандық сотында 20 жылдың үстіндегі жасаған судьялық қызметім өмірімдегі қиыншылығы мен қуанышы қатар жүрген есте қаларлық кезең болды. Өз ісімді сүйетіндіктен әр іске жауапкершілікпен қарап, әрдайым біліктілігімді жетілдіріп отыруға күш салдым. Сотқа келіп түскен істерді қарауда, білім мен тәжірибе ғана емес, оған қосымша ойлану, сот әділдігін заңға сәйкес жүзеге асыру, сот беделін көтеруге күш салу қажеттілігін түсіндім. 
      Сот тәжірибесінде сотқа келетін, өмірде қиыншылыққа тап болған азаматтар яғни, шалыс басып, қылмысты болғандар, даулы жағдайға тап болғандар, қылмыстың салдарынан баласынан айырылған ата-аналар, жарынан айырылған жұбайлар, әкесінен айырылған балалар. Жұмыс барысы осындай азаматтармен адамгершілік тұрғыдан қарап, жан дүниелеріне үңілуге тырысып, түсіністікпен сөйлесуді талап етеді, – дейді сот жүйесі саласында ұзақ жылдар еңбек етіп, көргені мен түйгенін жас мамандарға тәлім ететінін де айта білген Жаңыл Жұмақызы. 
      2012 жылы құрметті зейнет демалысына шықса да қоғамдық өмірден, заң саласынан іргесін алыс салмаған Жаңыл Жұмақызы 2016 жылдың 20 қарашасында өткен Судьялар Одағының шешімімен VII съезіне делегат болып сайланды. Зейнеткерлік демалыста жүріп, қоғамдық жұмыс ретінде «Атырау облыстық Билер кеңесі Қоғамдық бірлестігінің Жылыой аудандық бөлімшесінің төрағасы» қызметін атқарып келеді. Негізгі мақсаты – Азаматтардың арасындағы дау-дамайларды сотқа жеткізбей екі жақтың да мүддесін сақтай отырып, әділ шешімін тауып, сот жүйесінің жүктемесін азайтуға ықпал ететін Төраға қызметін абыроймен атқарып келе жатқан Жаңыл Жұмақызы «ұзақ жылғы жұмыс кезіндегі тәжірибесін қолдана отырып, даулардың бітімгершілікпен бітуіне, көптеген отбасылардың сақталып қалуына, ағайын-туыстардың арасындағы қарым-қатынастың бұзылмауына арқау болу – адамгершілік парызым» деп санайды. 
      Сот жүйесіндегі мінсіз еңбегі, сот төрелігін жүзеге асырудағы табыстары, судьялар қауымдастығындағы белсенді қоғамдық қызметі үшін көптеген марапаттарға ие болды. 
      Атап айтар болақ:
      2006 жылы Жұмыс қорытындысымен облыс бойынша «Жылдың үздік судьясы» мәртебесі;
      «ҚР Конституциясына 10 жыл» мерекелік медалі;
      ҚР Жоғары соты және Республикалық судьялар Одағының, Атырау облыстық сотының Құрмет грамоталары;
      «ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығы» мерейтойы қарсаңында «Судьялар одағының Құрметті мүшесі» Құрмет белгісі;
      2022 жылы Жылыой ауданының «Құрметті азаматы» атағы;
      Зейнеткерлікке шықса да аттан түспеген Жаңыл Жұмақызы жолдасы Сарғожиев Жақсылық екеуі тәлімі мол, өмірі мен қызметінде тағылым менмұндалап жатқан үлгілі жандар. Сарғожиев Жақсылық Орал қаласындағы А.С.Пушкин атындағы мемлекеттік педагогикалық институтты бітірген соң Құлсары қаласындағы кәсіптік-техникалық білім беру жүйесінде көп жылдар бойы ұстаздық етіп, соңғы 20 жылда оқу ісінің меңгерушісі, директордың ақылы оқу жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарып, 2010 жылы зейнеткерлікке шықты. 
      Керегесіне кие дарып, шаңырағының бақыт құсы ұялаған әулеттің үлкені Бағытжан «ЖылыойМұнайГаз» мұнай-газ өндіру басқармасында арнаулы техника керуенін басқарса, қызы Бақытгүл отбасымен бірге Астана қаласында тұрады. Мамандығы заңгер. 
      Ата Заң аясында әрекет етіп, елдің бірлігі мен татулығына сеп болған, құқықтық саланың дамуына өз үлесін қосқан Жаңыл Жұмақызы сынды айбарлы да абыройлы судьяларымыздың қатары көп болғай!
Оставить комментарий
  • Ваше имя*:

    E-Mail*:

  • Комментарий*:

  • Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив

Последние комментарии

31 марта 2025 16:26
Алмагуль
Бақытжан аға мен Бақыт апай менің үлгі ұстар ұстаздарым. Мен үшін бұл кісілердің еңбектері ерең, орындары бөлек....
30 марта 2025 19:53
Людмила.
Наши самые дорогие, родные!!! БАХЫТЖАН Рахимжановичь здоровья вам и вашей большой семье! Горжусь, что с вами работала,...
25 марта 2025 23:30
Гульнар
Бүгінгі күні Серікбек пен Гульмира білімділігі мен біліктілігінің арқасында көптеген адамдардың алғысына бөлініп...